Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud
Tagline Vindplaats van geloof, hoop en liefde
Training

Opleiding Kerkmuziek

Pijl naar links Alle trainingen

In Groningen (start 2020), Dieren (start 2019) en Den Haag (reeds gestart) is er een driejarige opleiding Kerkmuziek voor organisten en/of koorleiders. Deze leidt op voor de bevoegdheidsverklaring III en is bedoeld voor wie 's zondags in de eredienst het orgel bespelen of leiding geven aan de cantorij of zanggroep. Maar het is ook heel goed mogelijk enkele vakken te volgen zonder de examens te willen afleggen.

Wat levert de opleiding op?

De opleiding biedt voor organisten een unieke gelegenheid voor een gestructureerde verdieping in de kerkmuziek én om de praktische vaardigheden die het spelen in de eredienst vraagt verder te ontwikkelen: het maken van voorspelen, het begeleiden van liederen en niet strofische vormen etc. Tegelijkertijd wordt een degelijke muziektheoretische basis gelegd. Nu het nieuwe liedboek er is, worden er ook nieuwe eisen gesteld aan de begeleiding van de gemeentezang en wordt men daarbij voor nieuwe uitdagingen gesteld.

De opleiding kent de studierichting orgel en koorleiding. Omdat de praktijklessen parallel worden gegeven is het praktisch niet mogelijk beide studierichtingen tegelijkertijd te volgen.

Inhoud en opzet

Een opleiding bestaat uit drie jaargangen van elk 20 lesdagen van drie of vier uur, in de regel op zaterdag eens in de 14 dagen. Daarnaast wordt ieder cursusjaar 1 cursusdag toegevoegd waarop aandacht wordt besteed aan één van de specialisatie modules.

Het is ook mogelijk de opleiding te volgen zonder het oogmerk het examen af te leggen. Daarnaast kan worden ingeschreven op bepaalde onderdelen van de opleiding; b.v. alleen voor het vak liturgiek. In dat geval wordt reductie op het lesgeld verleend.

Onderdelen van de opleiding zijn

Vakken

  • Solfège - Algemene Muziekleer (module 1)
  • Muziekgeschiedenis, Kennis van het Repertoire, Hymnologie en geschiedenis van het orgel (module 2)
  • Liturgiek (module 3 en 14)
  • Orgel (module 4, 5, 6 en 8)
  • Gemeentezang (module 9)
  • Orgelbouw (module 7)

Er is een extra studiedag met workshops rond één van de specialisatiemodules. In het eerste jaar komt aan de orde module 19: Begeleidingsvormen uit de lichte muziek. Die dag zal dan ook toegankelijk zijn voor niet-cursisten.

Modules en exameneisen

De gehele opleiding Kerkmuziek bevoegdheid III voor zowel de organist als de koorleider is beschreven in 21 modules, waaronder een aantal modules voor verbreding en specialisatie.

De modules kun je bestellen in de webwinkel van de Protestantse kerk.

Inmiddels kan men volgens dit modulaire systeem examens afleggen. De exameneisen zijn hiertoe ook aangepast.

Van de 21 modules zijn, voor het behalen van het Kerkmuziek diploma Orgel, de delen 1 t/m 9 en 14 verplicht. Voor het Kerkmuziek diploma Cantor zijn dit 1, 2, 3, 9, 10 (deze gecombineerd met naar keuze 11, 12 en/of 13) en 14. De andere modules zijn facultatief. Indien je zowel module 8 en 16 nodig hebt, hoef je niet de losse cd module 8/16 bij module 16 te bestellen. Deze is bijgevoegd bij module 8.

De beschrijving van het totale pakket van 21 modules alsmede van de losse modules met de bijbehorende exameneisen kun je hieronder downloaden. Meer informatie en overzichten kun je ook vinden in de gratis Wegwijzer cursus Kerkmuziek III, te bestellen via de webwinkel.

> Totale pakket modules met exameneisen

Nummering van de modules

  1. Algemene Muziekleer en solfège (set van handboek, werkboek en cd € 22,75)
  2. Geschiedenis (behandeling per eeuw geschiedenis van de muziek, de kerk, het kerklied en de orgelkunst; set van handboek, werkboek en cd € 51,00)
  3. Liturgiek (boek €22,50)
  4. Het spelen van orgelliteratuur (boek € 12,00)
  5. Begeleiden van gemeentezang (boek € 6,25)
  6. Inleiden van de gemeentezang (boek € 6,50)
  7. De bouw van het orgel (set van handboek en werkboek € 20,00)
  8. Improviseren (set van boek en cd 8/16 € 20,75)
  9. Leiden van de gemeentezang (boek € 6,00)

Het combi-examen voor de organist

  1. Het leiden van een koor (boek € 12,50)
  2. Volwassenencantorij (boek € 13,00)
  3. Jongerenkoor (boek € 8,50)
  4. Kindercantorij (boek € 7,50)
  5. Het dienstwerk en zijn dienaren (boek € 8,00)
  6. Speelgroep (het werken met instrumenten, instrumenteren, maken van voorspelen, toepassingen; boek € 9,50)
  7. Improviseren II (boek € 12,50; losse cd module 8/16 bestellen indien niet module 8 besteld wordt)
  8. Het begeleiden van musicerende groepen (set van handboek en werkboek € 16,00)
  9. Vademecum lichte muziek (€ 6,50)
  10. Begeleidingsvormen uit de lichte muziek (boek € 9,50)
  11. Kerkmuziek en gemeenteopbouw (boek € 9,50)
  12. Muziek in verschillende christelijke tradities (boek € 12,00)

De losse cd module 8/16  kost € 7,25.

Diploma en bevoegdheidsverklaring

De opleiding kerkmuziek leidt op voor het Diploma Kerkmuziek, dat recht geeft op de Bevoegdheidsverklaring III, genoemd in de Generale Regeling Kerkmusici van de Protestantse Kerk in Nederland. De bevoegdheidsverklaring kan aangevraagd worden bij het Protestantse Centrum voor Toerusting en Educatie. Een kopie van het diploma moet bij de aanvraag meegestuurd worden.

De eisen voor het diploma, indertijd opgesteld mede onder verantwoordelijkheid van de K.N.O.V., G.O.V. en V.G.K. zijn in 2009 aangepast aan het modulaire systeem. De K.N.O.V. en de G.O.V. zijn samengegaan in de Koninklijke Vereniging voor Organisten en Kerkmusici (K.V.O.K.)

Toelatingseisen

Er zijn geen specifieke toelatingseisen. Wel dient men, om het examen met goed gevolg te kunnen afleggen, vóór het begin van de opleiding voor het onderdeel orgel werken te kunnen spelen in de moeilijkheidsgraad van de in de exameneisen genoemde werken. Zie hiervoor ook onder het kopje Modules en Exameneisen. Bij de lessen orgel wordt onderwezen in: improvisatie, begeleiding, harmonisatie, e.d. Voor speelvaardigheid dient men, zo nodig, elders les te nemen. Voor de opleiding koorleiding is enige ervaring als koordirigent gewenst (conform de aanvang eisen voor de organist).

Kosten

De kosten voor het volgen van de opleiding kerkmuziek (20 cursusdagen op zaterdagmorgen van 9.00 - 12.30 uur en de studiedag)  bedragen € 450,- per jaar, exclusief €100,- examengeld.

Annuleringskosten

Annuleringskosten bij kosten van meer dan € 40,-

  • tot 3 maanden voor aanvang kun je kosteloos annuleren
  • 3 tot 1 maand voor aanvang 25%
  • 1 maand voor aanvang of minder 40%
  • 14 dagen voor aanvang of minder 50%
  • 7 dagen voor aanvang of minder 80%

Annuleringskosten bij deelnemerskosten van minder dan € 40,-

  • tot 1 week voor aanvang kunt u kosteloos annuleren
  • binnen 7 dagen voor aanvang bent u het volledige cursusbedrag verschuldigd

Overige bepalingen:

  • Bij ziekte wordt de mogelijkheid geboden om de training op een later moment in te halen.
  • Er worden geen annuleringskosten in rekening gebracht als de deelnemer zich aantoonbaar door een ander laat vervangen.

Landelijk examen

Het is mogelijk om jaarlijks (delen van) het examen voor het diploma kerkmuziek bevoegdheid III als organist of cantor af te leggen. U kunt te allen tijde uw interesse kenbaar maken voor dit examen. Bij voldoende kandidaten zal er een Landelijk Examen georganiseerd gaan worden. Er wordt naar gestreefd dit elk jaar één keer te organiseren.

Modules

Informatie over de modules waarin examen kan worden gedaan en de daarbij behorende exameneisen vind je > hier

Het examen is bedoeld voor mensen die niet een van de cursussen kerkmuziek van de Protestantse Kerk volgen, maar die:

  • een diploma kerkmuziek, orgel of cantor willen behalen, welke recht geeft op een bevoegdheidsverklaring III,

  • enkel voor een onderdeel (her-) examen willen doen.

Hieronder vindt u het examenreglement en praktische informatie:

>Examenreglement en praktische informatie 2018

Registratie voor het Landelijk Examen en opgave modules

Je kunt je aanmelden voor het Landelijk Examen via onderstaande button 'aanmelden'. Je ontvangt een automatisch bericht van inschrijving. Na ontvangst van je inschrijving bij de cursusadministratie ontvang je per email een apart inschrijfformulier waarop je aan kunt geven in welke modules je examen wenst te doen. Zoals gezegd wordt - op basis van het aantal inschrijvingen - een landelijk examen uitgeschreven. Je kunt je via de button hieronder aanmelden.

Aanmelden voor het examen

Kosten

De kosten voor het Landelijk examen bedragen €195,- voor examens van 1 uur of langer, en € 105 euro voor examens korter dan 60 minuten.

Dieren 2019
Start: 7 september

Aanmelden voor de opleiding

Groningen 2020

Meer informatie

Voor meer informatie kun je contact opnemen met de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk, 030-8801880 of een email sturen aan info@protestantsekerk.nl

Bekijk ook

Gerelateerde trainingen