Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Permanente educatie - Voortgezette nascholing

Vijf jaar na de start in uw eerste gemeente volgt, als u het mentoraat en de primaire nascholing heeft afgerond, de voortgezette nascholing.

Voor wie

Deze geldt alleen voor predikanten en kerkelijk werkers die werkzaam zijn in een gemeente. Geestelijk verzorgers hebben een eigen traject binnen hun eigen werkkring.

Wat houdt het in

  • Voor de voortgezette nascholing volgt u in een cyclus van 5 jaar, afhankelijk van uw werktijd, 1 tot 3 cursussen uit het aangestuurde aanbod van de PThU.
  • Daarnaast volgt u een begeleidingstraject van bijvoorbeeld supervisie of coaching.
  • Voor de overige, werktijdafhankelijke, studie-uren (onder eigen regie) schrijft u een studieplan, dat u in uw jaargesprek bespreekt met de kerkenraad en toestuurt aan de classis.
  • Uw studieverrichtingen houdt u bij in een persoonlijk portfolio.

Omvang

  • De totale studieomvang is voor een predikant 520 uur vermenigvuldigd met het werktijdpercentage en voor kerkelijk werkers 350 uur vermenigvuldigd met het werktijdpercentage.
  • Een aangestuurde cursus van de PThU omvat 56 studie-uren. Bij 80-100% werktijd volgt u 3 cursussen, bij 50-79% volgt u 2 cursussen, bij 33-49% volgt u 1 cursus.
  • Het aangestuurde begeleidingstraject omvat 28 studie-uren.

De overige studietijd bestaat uit studie-uren onder eigen regie.

Met het rekenblad in Excel hieronder kunt u, door het invullen van uw werktijdpercentage, de voor u geldende omvang van de nascholing berekenen. Tevens kunt u door het invullen van gevolgde nascholingsactiviteiten de resterende ruimte voor studie bijhouden.

>Rekenmodule Permanente Educatie

Stappenplan

  1. Maak een studieplan
  2. Overleg dit studieplan met kerkenraad
  3. Stuur besproken studieplan naar classis
  4. Volg passende studie onder eigen regie
  5. Volg cursussen binnen aangestuurde aanbod PThU
  6. Volg een begeleidingstraject
  7. Houdt portfolio bij van uw studie verrichtingen
  8. Bespreek portfolio in jaargesprek en pas zo nodig tussentijds het studieplan aan

Hieronder wordt iedere stap uitgelegd.

Stap 1. Maak een studieplan
Voor het schrijven van uw persoonlijk studieplan kunt u een format downloaden: 
Persoonlijk studieplan

De permanente educatie is niet het verzamelbegrip voor alle studie die een predikant of kerkelijk werker onderneemt. Activiteiten als het studeren bij de preekvoorbereiding behoren immers tot de reguliere werkzaamheden. Permanente Educatie is gebaseerd op competentiegericht leren. Daarbij wordt uitgegaan van de kennis en vaardigheden waar iemand al over beschikt. Van daaruit start de permanente educatie. Daarom begint de voortgezette nascholing bij een persoonlijk studieplan, waarin niet zozeer de te volgen cursussen beschreven worden, maar waarin u de leervragen en groeibehoeften formuleert waar u de komende periode aan gaat werken. Op basis van deze leervragen kiest u in de loop van de cyclus de te volgen cursussen of andere nascholingsactiviteiten.

Stap 2. Overleg dit studieplan met de kerkenraad
Nadat u uw studieplan heeft geschreven, bespreekt u dit plan met (een vertegenwoordiger van) uw kerkenraad, bij voorkeur als onderdeel van de jaargesprekken.
Brochure Jaargesprekken

U bespreekt aan welke competenties u wilt gaan werken, wat u wilt bereiken en welke ondersteuning u daarbij van de kerkenraad verwacht. Het is belangrijk dat u en de kerkenraad daarbij zowel de actuele vragen van het werk in de gemeente als de langere termijn van uw functioneren als predikant of kerkelijk werker in diverse gemeenten in het oog houden. Mogelijk leidt dit overleg ertoe dat u uw plan op onderdelen wilt bijstellen. De opbrengst van dit gesprek gebruikt u voor het definitief maken van uw studieplan.

Kerkenraden dienen ervoor zorg te dragen dat predikanten en kerkelijk werkers aan hun verplichting tot het volgen van permanente educatie kunnen voldoen door in de afspraken over de invulling van het werk rekening te houden met de tijd die eraan besteed moet worden. Voor predikanten verwijzen wij naar de uitvoeringsbepalingen rechtspositie predikanten, voor kerkelijk werkers naar de ‘Regeling Studiefaciliteiten’ binnen de ‘Arbeidsvoorwaardenregeling voor kerkelijk medewerkers’.

In dat kader maken wij u erop attent dat fulltime predikanten, naast de bestaande regeling voor de vrije zondagen, recht hebben op 10 extra vrije zondagen in één PE cyclus. Voor deeltijdpredikanten verwijzen wij u voor het bepalen van de vrije zondagen naar de uitvoeringsbepalingen rechtspositie predikanten.

Stap 3. Stuur besproken studieplan naar de classis
Elk nieuw studieplan wordt, na bespreking met een vertegenwoordiging van de kerkenraad, toegezonden aan de classis. De classispredikant kan aanleiding zien het studieplan met de predikant of kerkelijk werker nader te bespreken.

De verantwoording gaat uit van gezamenlijke verantwoordelijkheid en vindt plaats in het kerkelijk gesprek op de volgende momenten:

  • Jaarlijks komt de update van de portfolio [zie stap 7] aan de orde in het jaargesprek. Daarin is aandacht voor kerntaken, competenties, arbeidsvreugde en loopbaanontwikkeling.
  • In de beroepingsprocedure heeft een beroepingscommissie de mogelijkheid inzage te vragen in de portfolio.
  • De classispredikant kan elk moment om inzage vragen in de portfolio.
  • Het ontbreken of niet bijhouden van de portfolio is aanleiding voor een gesprek met de classispredikant, omdat het voldoen aan de verplichtingen voor de permanente educatie geldt als onderdeel van de ambtsbelofte.

Stap 4. Volg passende studie onder eigen regie
Voor het werktijdafhankelijke studieverlof onder eigen regie gelden de volgende voorwaarden:

  1. De invulling van het studieverlof onder eigen regie is een zaak van te verantwoorden en toetsbare zelfsturing.
  2. Het is gebaseerd op een besproken en ingezonden studieplan.
  3. Maximaal de helft van de studietijd onder eigen regie kan worden besteed aan onbegeleide zelfstudie.
  4. Predikanten en kerkelijk werkers dienen een persoonlijk portfolio [zie stap 6] bij te houden van gevolgde activiteiten.

Zolang u binnen de beschikbare studietijd blijft en voldoet aan bovengenoemde voorwaarden, kunt u in overleg met de kerkenraad voor deze activiteiten PE-studietijd opnemen. Van belang voor de keuze voor studieactiviteiten is dat ze een bijdrage leveren aan het leereffect dat u met uw studieplan beoogd. U kunt daarvoor gebruik maken van het  of het nascholingsaanbod van onderstaande aanbieders, maar u hoeft zich daar niet toe te beperken:

Predikanten en kerkelijk werkers die ook GVO-docent zijn (docent protestants godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisscholen), kunnen de nascholing die zij volgen bij het Protestants Centrum GVO inbrengen als onderdeel van de permanente educatie van de Protestantse Kerk. Zie voor het programma van nascholing:

Mogelijk andere invulling van het vrij studieverlof:

  • Het deelnemen aan studiereizen waaraan een studieprogramma met literatuurstudie verbonden is.
  • Een intensieve aansluitende vormingsperiode (bezinningsweek, retraite) gericht op vaardigheden en houding enerzijds en levensbeschouwelijke vorming en spiritualiteit anderzijds.
  • Een (begeleide) literatuurstudie met leesverslag. Onder andere de PThU biedt hiervoor mogelijkheden.
  • Publiceren over het vakgebied als (mede)auteur via boeken, artikelen in vaktijdschriften ed.

Ook is er een overzicht van aanbieders van nascholing waarvan in het verleden studieactiviteiten zijn erkend voor de Permanente Educatie. Dit overzicht wordt niet meer geactualiseerd.

Stap 5. Volg cursussen binnen aangestuurde aanbod PThU

Het aangestuurde aanbod wordt ontwikkeld en geëvalueerd in een overleg van de opleidingen met vertegenwoordigers van de kerk en van de beroepsverenigingen. Daarbij worden inhoudelijke accenten gekozen en /of competenties benadrukt.

Het nascholingsprogramma wordt verzorgd door de PThU, als (na)scholingsinstituut van de kerk, waarbij het de inzet is deskundigheid van buiten de PThU in het programma te betrekken. Ook kerkelijk werkers volgen voor het aangestuurde deel cursussen uit het aangestuurde aanbod van de PThU. In dat verband wordt gekeken welke bijdragen de hbo-instellingen (CHE en Windesheim) aan dit aanbod kunnen leveren.

Afhankelijk van de werktijd volgen predikanten en kerkelijk werkers 1 tot 3 cursussen uit het aangestuurd aanbod. Het actuele PAO/PE aanbod vindt u op de website van de PThU
Het aanbod van de PThU wordt onderscheiden in drie vakgebieden: Bijbelse theologie, systematische theologie en praktische theologie. Beoogd wordt dat zoveel mogelijk cursussen interdisciplinair (samenstelling van de drie vakgebieden) en op meerdere niveaus (algemeen en specialistisch) aangeboden worden.

De cursussen worden in de regel in een cluster gegeven en zijn zo gepland dat men de benodigde weken achter elkaar verlof op kan nemen om deze te volgen. Cursussen bestaan in de regel uit twee of meer contactdagen op Nieuw Hydepark en voor het overige zelfstudie.

Stap 6. Volg een begeleidingstraject

Het aangestuurd aanbod - Begeleiding

Predikanten en kerkelijk werkers volgen binnen een cyclus van 5 jaar een begeleidingstraject van supervisie, begeleide intervisie, coaching of geestelijke begeleiding, bij voorkeur in groepsverband. Voor een begeleidingstraject is in het aangestuurde deel van de PE 28 uur studiebelasting (SBU) bestemd. Indien het begeleidingstraject meer uren vraagt, dan kunnen daarvoor de uren uit het studieverlof onder eigen regie benut worden.

Supervisie

Supervisie is een vorm van ervaringsleren, waarin reflectie belangrijk is. Juist in de kerk zijn werk, ambt (functie) en de eigen persoon heel nauw op elkaar betrokken. Dat geeft heel eigen mogelijkheden maar kent ook valkuilen. Onder leiding van een supervisor worden – het liefst in een kleine groep – tools aangereikt om meer zicht te krijgen op zichzelf en de eigen manier van werken. Professionals in alle mensgerichte beroepen (o.a. artsen, psychologen, hulpverleners) doen er hun winst mee.

Een supervisor dient geregistreerd te staan bij de Landelijke Vereniging voor Supervisie en Coaching (LVSC). Supervisoren die bekend zijn met het werk van predikanten en kerkelijk werkers kunt u vinden in de volgende twee overzichten:

Begeleide intervisie

Bij begeleide intervisie leren deelnemers in één of meer bijeenkomsten onder begeleiding van een intervisor (een daartoe opgeleid professional) hoe zij elkaar op een methodisch verantwoorde wijze kunnen helpen in hun eigen professionele ontwikkeling. De intervisor is in staat daarbij gebruik te maken van verschillende bij de groep passende intervisie-werkvormen.

Sinds voorjaar 2018 biedt Stichting Ruimzicht een begeleide intervisievorm gericht op zelfstandig te functioneren (Methode Lingsma & Van Doorn, Kortdurende Begeleiding van Lerende Groepen). Voor het vinden van een intervisor kunt u ook gebruik maken van bovenstaande lijsten met supervisoren.

Coaching

Coaching is gericht op het verbeteren van prestaties in de uitvoering van het beroep of functie. Het is een doelgerichte methodiek waarbij het accent zowel gelegd kan worden op persoonlijke als op vakmatige doelen, of een combinatie van beide. Knelpunten komen in zicht, concrete stappen worden gezet, arbeidsvreugde wordt bevorderd. Een coach dient aangesloten te zijn bij een beroepsvereniging (de belangrijkste zijn LVSC, NOBCO en  ST!R). In de meeste gevallen volgt men bij coaching een individueel traject, maar ook groepscoaching behoort tot de mogelijkheden.

Specifiek voor predikanten heeft Stichting Ruimzicht een coachtraject ontwikkeld. Doel van deze vorm van coaching is dat predikanten vanuit inspiratie en met vreugde hun ambt vervullen.

Ook in het overzicht van overzicht van begeleiders die bij de dienstenorganisatie bekend zijn kunt u enkele begeleiders vinden die als geregistreerd coach werkzaam zijn.

Geestelijke begeleiding

Geestelijke begeleiding (Spiritual Direction of Spiritual Guiding) is het begeleiden van de ander in zijn of haar relatie met God: het onderscheidend luisteren en kijken naar de sporen van God in jouw leven. Een individueel begeleidingstraject sluit aan bij het verlangen en de (geestelijke) vraag van de begeleide. Het krijgt vorm door o.a. reflectie op de eigen spirituele praxis (vormen van stille tijd, meditatie en gebed, wandelen enz.), reflectie op de eigen geestelijke weg (gesprek over de spirituele autobiografie, het schrijven van een spiritueel dagboek, meditatie, schilderen, muziek, enz.) en begeleiding bij keuzemomenten en kruispunten in het leven van de begeleide.

Stap 7. Houdt portfolio bij van uw studie verrichtingen

Het portfolio bestaat uit:

  1. Een eigen oplegger of het eerder genoemd rekenblad met overzicht van gevolgde studieactiviteiten.
  2. Een curriculum vitae met persoonlijke gegevens en feiten over opleiding en werkervaring.
  3. Een studieplan, bestaande uit een beschrijving van de eigen persoonlijke ontwikkeling, een reflectie op kennis, vaardigheden en houding en een beschrijving van de beoogde studie. Voor de beoogde studie ligt de nadruk op het studieverlof onder eigen regie. Naast eigen opvattingen streeft men ernaar ook reflecties op te nemen van mensen waarmee wordt samengewerkt. Het studieplan moet uiteraard passen binnen de regeling voor de permanente educatie.
  4. Een dossier met bewijzen van de gevolgde studie, zoals diploma’s, certificaten, verslagen, producten, etc. Daarbij dient vermeld te staan hoeveel studietijd elke activiteit heeft omvat.

Stap 7. Bespreek portfolio in jaargesprek en pas zo nodig tussentijds het studieplan aan
Het is van belang in uw jaarlijkse verslag en jaargesprekken met de kerkenraad tussentijds aan de voortgang van uw nascholing aandacht te besteden. En dat niet alleen als verslag van uw studieactiviteiten. Het is namelijk niet ondenkbaar dat u tussentijds uw plannen wilt aanscherpen of bijstellen.

Kosten

De kosten van mentoraat, primaire nascholing, voortgezette nascholing en specialisaties op een rijtje

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)

Lees meer over

Het thema Permanente educatie