De Protestantse Kerk in Nederland is van onderaf georganiseerd: lokale kerken bepalen hun eigen beleid, binnen de regels van de kerkorde. Deze pagina beschrijft de drie lagen van het landelijke bestuur: de generale synode, het moderamen en de dienstenorganisatie. Bekijk hier het organogram
Gemeenten
De gemeente vormt de basis van de Protestantse Kerk in Nederland. Een kerkenraad geeft leiding aan de gemeente en bestaat uit ambtsdragers: predikanten, ouderlingen en diakenen. De kerkenraad bepaalt het beleid van de gemeente binnen de kaders van de kerkorde, en vaardigt leden af naar de classicale vergadering.
Meer informatie over de kerkenraad
Classis
De Protestantse Kerk in Nederland telt elf classes. Een classis is een regionale vergadering van gemeenten uit hetzelfde gebied. Afgevaardigden vanuit de kerkenraden vertegenwoordigen hun gemeente in de classicale vergadering. Deze vergadering geeft leiding aan het leven en werken van de classis en komt twee tot vier keer per jaar bijeen.
Elke classis heeft een eigen classispredikant. Hij of zij maakt deel uit van het moderamen van de classicale vergadering en bezoekt de gemeenten binnen de classis. De classispredikant ondersteunt kerkenraden, predikanten en kerkelijke werkers, en signaleert waar een gemeente hulp nodig heeft, bijvoorbeeld bij conflicten of vragen over visitatie.
In een aantal classes werkt de classispredikant samen met een adviseur dienstverlening en een financieel beleidsadviseur in een classisteam. Dit team ondersteunt gemeenten die kwetsbaar zijn in bestuur, geld of menskracht, en denkt mee over hun toekomst.
Meer informatie over de classis
Generale en kleine synode
De leiding van de Protestantse Kerk ligt in handen van 62 ambtsdragers. Zij vormen samen de generale synode, in gewone taal het landelijk bestuur. De synode komt minimaal twee keer per jaar bijeen en geeft leiding aan het leven en werken van de kerk in haar geheel.
Naast de generale synode kent de Protestantse Kerk in Nederland de kleine synode: een kleinere groep van ongeveer twintig synodeleden. De kleine synode fungeert als breed moderamen en behandelt zakelijke onderwerpen tussen de synodevergaderingen door, zoals jaarplannen en financiële jaarverslagen. De generale synode blijft eindverantwoordelijk voor het beleid van de kerk in haar geheel.
Meer informatie over de generale en kleine synode
Moderamen generale synode
Het moderamen vormt het dagelijks bestuur van de landelijke kerk en bestaat uit vijf leden. Het moderamen bereidt de synodevergaderingen voor, stelt de agenda vast en leidt de vergaderingen. Ook vertegenwoordigt het moderamen de Protestantse Kerk bij de Raad van Kerken in Nederland, bij officiële gelegenheden van zusterkerken, bij internationale oecumenische organisaties en bij de overheid en maatschappelijke organisaties.
De meest in het oog springende functie in het moderamen is de algemeen secretaris, ook wel scriba genoemd. De scriba geeft inhoudelijk leiding aan de Protestantse Kerk en denkt vanuit theologisch perspectief na over de koers van de kerk. De taken zijn vooral inspirerend en beleidsvoorbereidend; daarnaast representeert de scriba de kerk in kerkelijke en maatschappelijke verbanden. Een predikant vervult het ambt van scriba altijd. De generale synode benoemt de scriba voor een periode van vijf jaar.
Meer informatie over het moderamen van de generale synode
Directie & bestuur dienstenorganisatie
De dienstenorganisatie is de uitvoeringsorganisatie van de Protestantse Kerk. Een algemeen directeur geeft dagelijks leiding aan de dienstenorganisatie en bereidt bestuursbesluiten beleidsmatig voor. Het bestuur van de dienstenorganisatie en het moderamen dragen de algemeen directeur voor; de synode benoemt hem of haar.
Het bestuur van de dienstenorganisatie bestaat uit zes leden, die de synode benoemt. Een van hen is tevens lid van het moderamen en is rechtstreeks door de synode aangewezen. Ook de synodescriba heeft zitting in het bestuur.
Het bestuur bestuurt de dienstenorganisatie op basis van het beleidsplan dat de synode vaststelt en de begroting die de kleine synode vaststelt. Ook bereidt het bestuur het beleidsplan voor dat de synode moet vaststellen, met name over:
- de dienstverlening ten behoeve van de opbouw van de gemeenten;
- de zorg voor de opleiding en begeleiding van predikanten en kerkelijke werkers;
- de theologische arbeid van de kerk;
- de missionaire, diaconale en oecumenische opdracht van de kerk;
- de ondersteuning van het werk van en ten behoeve van de meerdere vergaderingen.
Het bestuur ziet toe op de uitvoering van dit beleid en werft daarvoor fondsen. Ook draagt het bestuur zorg voor de vermogensrechtelijke aangelegenheden van de dienstenorganisatie en voor de uitvoering van kerkordelijke regelingen. (Bron: Generale Regeling voor de dienstenorganisatie)
Meer informatie over directie en bestuur dienstenorganisatie