Actie Vakantietas - stappenplan

Eén op de negen kinderen in Nederland groeit op in armoede. Voor velen van hen is de zomervakantie een lange en saaie tijd, er is geen geld om weg te gaan. Met de Actie Vakantietas krijgen deze kinderen een tas met leuke spullen voor de lange zomervakantie. Met behulp van dit stappenplan kun je meedoen, met de kinderclub, de jeugdgroep of de hele gemeente. 

Er zijn twee varianten van dit idee:

1. Gevulde vakantietassen uitdelen aan kinderen
2. Variant: kinderen zelf hun vakantietas laten samenstellen

Gevulde tassen uitdelen aan kinderen

Stap 1: Bedenk aan welke kinderen de tas uitgedeeld kan worden 

Bepaal aan welke kinderen jullie de tassen uit willen delen. Zoek contact met de Voedselbank, speelgoedbank, kledingbank of kringloopwinkel. Denk aan kinderen in het nabijgelegen asielzoekerscentrum. Benader scholen; leerkrachten weten soms ook welke kinderen niet op vakantie kunnen. Informeer of er niet al iets vergelijkbaars gebeurt voor deze kinderen. Kun je eventueel met andere organisaties samenwerken? Leg contacten en bekijk mogelijkheden voor een gezamenlijke voorbereiding. 

Tip
Bedenk dat andere organisaties in verband met privacy meestal geen adressen van kinderen mogen geven. Zij kunnen aangeven hoeveel kinderen zij kunnen bereiken, zodat jullie dat aantal tassen bij hen kunnen afgeven. 

Stap 2: Geef de actie vorm 

Maak met elkaar een plan hoe jullie de actie willen vormgeven, door bijvoorbeeld antwoord te geven op de volgende vragen: 

• Wie gaan het project uitvoeren? 
• Wie doet de boodschappen? 
• Wie gaat de tassen bezorgen? 
• Hoe betrekken we de kerk bij deze actie? 
• Kan de kindernevendienst, tienerclub, de hele gemeente meedoen? 
• Wat komt er in de tas, en hoeveel geld is daarvoor nodig? En wie zorgt hiervoor? 

Stap 3: De samenstelling van de tas 

Bedenk wat er in de tas komt. Denk aan knutselspullen, spelletjes, dingen waar ze lang plezier van hebben.  

Voorbeelden:  

• Vrijkaartjes voor de speeltuin 
• Bon voor gratis ijs bij de plaatselijke ijssalon 
• Bon voor twee gratis boeken tijdens de boekenmarkt van de kerk (als die er is) 
• Voor oudere kinderen: een bioscoopkaartje 
• Uitnodiging vakantiebijbelweek/kliederkerk (als je die organiseert) 
• Schoolspullen 
• Donald Duck vakantieboek
• Buitenspeelgoed (voetbal, badmintonset, beachballset) 
• Spelletje(s) 
• Knutselspullen 
• Stoepkrijt 
• Zakje snoep 
• Kaartje met de tekst: De [vul in] gemeente in [vul in] wenst je een fijne vakantie! 

 Tips

• Leg contact met het lokale zwembad. Kun je een strippenkaart voor 5 of 10 keer zwemmen afspreken? Wil het zwembad sponsoren? Als je een strippenkaart toevoegt en het zwembad is wat verder weg, denk dan ook aan eventuele vervoerskosten. Het zou jammer zijn als de kaart niet gebruikt wordt omdat er geen geld is voor een buskaartje. 
• Betrek kinderen (uit de kerk) bij wat er in de tassen moet komen en die helpen de tassen vullen, of misschien zelfs hun kindernevendienst-collectepotje hieraan willen besteden. 
• Bedenk van tevoren hoeveel speelgoed nodig is en hoeveel gemeenteleden dan gevraagd worden om speelgoed mee te nemen. Bedenk bij een teveel wat ermee te doen. De kerk in Woubrugge bijvoorbeeld bracht het naar de spelotheek in Spangen. 

Stap 4: Doe het samen! 

Hoe leuk is het als de hele gemeente meedoet. Houd een speciale collecte om geld in te zamelen om de spullen te kopen. Of deel een lijst met de benodigde spullen rond en vraag de gemeente om dit op een zondag mee naar de kerk te nemen. In Hengelo organiseerde men een speciale Vakantietaszondag! Of deel vakantietassen uit onder gemeenteleden en laat hen die vullen voor een kind. Je kunt er dan een labeltje opspelden met de instructie: het is voor een jongen/meisje van [vul in] jaar. Na twee weken zamel je in de kerk de tassen weer in. In 2018 hebben meerdere kerken dat zo gedaan, en dat leverde enthousiasme op bij diakenen én gemeenteleden. Wil je de kinderen of jongeren uit de kerk betrekken? Ga dan langs bij de kindernevendienst of jeugdclub, vertel over de actie en bespreek hoe zij mee kunnen doen.   

Samenwerking tussen diaconie en jeugdwerk
Actie Vakantietas kan een leuke actie zijn van diaconie en jeugdwerk samen. Kinderen leren op deze manier dat het goed is iets te doen voor leeftijdsgenoten die het misschien minder hebben dan zij. 

• Geef elk kind uit de gemeente een rugzakje mee naar huis en laat hem/haar de tas vullen. Spreek van tevoren een bedrag af ter waarde waarvan hij of zij spullen kan kopen. Koppel leeftijdsgenoten aan elkaar. Speld voor een jongen van 10 van je kinderclub een kaartje op de tas met: deze is voor een jongen van 10.  
• Kondig de Actie Vakantietas van tevoren aan en vraag de kinderen om spullen te verzamelen en op een afgesproken datum mee te nemen. Op de dag zelf kunnen jullie met elkaar de rugzakjes vullen en het thema armoede bespreken.  
• Maak er een grote actie van in de kerk. Regel de tasjes met de diakenen, en maak met de kinderen een lijstje van wat je wilt dat erin komt. Deel de tasjes en de lijstjes uit aan de gemeenteleden. Laat hen de tasjes vullen en de week erna weer inleveren in de kerk. 
• Met name geschikt voor tieners: maak er een diaconale activiteit van twee avonden van. Nodig de eerste avond een diaken uit die vertelt wat een diaken doet, en hoe er vanuit de kerk iets gedaan wordt voor mensen die in armoede leven. Lanceer samen de Actie Vakantietas, leg uit wat jullie gaan doen en laat de tieners meedenken over de inhoud. 
• Als jullie de tasjes via de Voedselbank uitdelen, is het de moeite waard om een bezoek aan de Voedselbank te brengen. Het is vanwege privacy meestal moeilijk om bij het uitdelen van de vakantietas aanwezig te zijn, maar je kunt het vragen. En anders kun je een vrijwilliger van de Voedselbank uitnodigen tijdens de club, of een andere keer op bezoek gaan. 

Tassen bestellen 

Je kunt duurzame tassen bestellen bij bijvoorbeeld Greengiving maar ook regelen in je eigen omgeving via bijvoorbeeld iemand in de gemeente of de wereldwinkel. 

Variant: kinderen zelf hun vakantietas laten samenstellen

De Evangelisch-Lutherse gemeente te Haarlem heeft in 2024 de Actie Vakantietas anders vormgegeven. Er werd een kinderfeest georganiseerd waarbij de kinderen zélf hun cadeautjes mochten uitkiezen en waarbij allerlei activiteiten te beleven waren. Hieronder staat beschreven hoe zo’n kinderfeest te organiseren is.

1. Voorbereiding

• Vorm (uiterlijk in maart) een werkgroep vanuit een paar kerken en plan een eerste overleg. Bepaal de visie op de actie: welk doel staat centraal en hoe wordt dat bereikt? Denk aan de omvang van het evenement, het aantal uit te nodigen kinderen en de activiteiten.
  TIP: Betrek ook iemand van de speelgoedbank, het sociaal wijkteam of een kindersportclub voor extra kennis en netwerk.
• Regel een locatie, bij voorkeur in de buurt van de doelgroep, bijvoorbeeld een wijkgebouw met een plein voor buitenactiviteiten.
• Prik een datum. Haarlem koos voor de zaterdagmiddag een week voor de zomervakantie, omdat dan veel vrijwilligers beschikbaar zijn.
• Informeer de plaatselijke kerken en een eventueel plaatselijk diaconaal platform, zodat zij betrokken kunnen worden. Stimuleer kerken om in hun kerkblad of samenkomst aandacht te geven aan de actie. Diaconieën willen en kunnen soms ook gericht speelgoed of een activiteit sponsoren.
• Kinderen zijn te bereiken via de speelgoedbank, voedselbank, het sociaal wijkteam, een jeugdfonds of diakenen. Deze instanties kunnen uitnodigingen versturen en de aanmeldingen bijhouden, dat is handig in verband met de privacywetgeving.
• Regel vrijwilligers, bij voorkeur uit diverse kerken. Overweeg een kleinigheidje als blijk van waardering.
• Maak een vrijwilligersrooster: wie staat bij de tafels met cadeautjes, wie is gastheer, wie schenkt limonade in, enzovoort.
• Informeer de wijkagent.

2 Uitwerking

• Bepaal of alleen nieuw speelgoed ingeleverd mag worden of dat tweedehands ook welkom is. Beide opties hebben voor- en nadelen. De Haarlemse kerk koos voor alleen nieuw speelgoed, omdat veel tweedehands speelgoed weggegooid moest worden.
• Ouderen uit de kerk willen soms gericht geld geven. Overweeg dit geld te besteden aan speelgoed of aan buitenactiviteiten.
• Als kerken gevulde tasjes willen inleveren, kan dat ook. Laat de tasjes inleveren en sorteer het speelgoed daarna zodat kinderen zelf kunnen kiezen wat ze willen meenemen.
• Stuur gericht naar kwalitatief goed en gewild fysiek speelgoed: voetballen, waterpistolen, creatief materiaal, enzovoort. Liever twee artikelen van €10 dan twintig van €1.
• Neem contact op met het zwembad of de bioscoop in de buurt. Vaak is er wel iets te regelen wat betreft kortingskaartjes:
  • Zwemkaartjes met korting of gesponsord door het plaatselijke zwembad.
  • Vrijkaartjes of vouchers voor de plaatselijke bioscoop.
  • Entreekaartjes tegen gereduceerd tarief voor een indoorspeelparadijs.
• Richt de ruimte in met tafels waarop de cadeautjes uitgestald worden. Geef elk speelgoedartikel een gekleurde sticker met een puntwaarde.

Organiseer een buitenprogramma:

• Is er een sportorganisatie die een springkussen of buitenspellen wil sponsoren?
• Wil de supermarkt boodschappen sponsoren voor gezonde snacks en drinken?
• Zijn er gemeenteleden die willen schminken?
• Kan de diaconie het buitenprogramma (mede)sponsoren?

Vraag een journalist van de plaatselijke krant om langs te komen of lever zelf een stukje aan. (Houd wel rekening met privacy.)

3 Op de dag zelf

• Elk kind krijgt een aantal punten (bijvoorbeeld 20) waarmee speelgoed en/of waardebonnen gekozen kunnen worden.
• In Haarlem werden de cadeautjes binnen op tafels uitgestald en alleen genodigde kinderen naar binnen gelaten. Het buitenprogramma was voor iedereen toegankelijk.
• Laat iemand foto’s of filmpjes maken (rekening houdend met de privacywetgeving of vraag toestemming) voor een verslagje op de website of in de plaatselijke krant.

4 Na afloop

• Doneer overgebleven speelgoed aan de speelgoedbank, zodat het terechtkomt bij kinderen die niet aanwezig konden zijn.
• Stuur een bedankmail naar alle kerken en organisaties die hebben meegedaan.
• Evalueer als werkgroep: wat ging goed, wat kan beter?