Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Workshops landelijke pastorale dag

1. Eenzaamheid verkennen via een bijbelverhaal
Kennen we zelf eenzaamheid? Waar en hoe komen we mensen tegen die worstelen met eenzaamheid? In deze workshop gaan deelnemers aan de hand van een methode van contextueel bijbellezen het thema eenzaamheid verkennen. De methode begint bij het eigen leven en is een verrassende manier die nieuwe elementen uit een tekst aan het licht brengt. De deelnemers krijgen ook tips hoe ze deze manier van bijbellezen kunnen inzetten in hun pastorale werk.

Marja Griffioen, kerkelijk werker in de Protestantse Gemeente Vlaardingen

2. Eenzaamheid en geloof
Toegeven dat je als gelovig mens ook eenzaamheid kunt ervaren, is soms lastig. Kan dat wel samen gaan? In deze workshop kijken deelnemers naar de relatie tussen eenzaamheid en geloof, en onderzoeken de vraag op welke manier geloof kan helpen als je lijdt onder eenzaamheid. Of is geloof soms ook juist een struikelblok?

Ds. Annemarie Roding-Schilt, predikant-geestelijk verzorger in de ouderenzorg en auteur van De dementievriendelijke kerk en Dichter bij eenzaamheid.

3. Eenzaamheid beluisteren in het bezoekwerk
Het gesprek over eenzaamheid aangaan is vaak niet gemakkelijk. Mensen brengen hun eenzaamheid meestal ‘tussendoor’ ter sprake: “Ik zie mijn zoon zo weinig”, “Ik zie tegen de weekenden op”. Hoor je dit als bezoeker en hoe laat je dat merken en ga je erop in? Of laat je het passeren? Deelnemers aan deze workshop gaan dat bij elkaar beluisteren om persoonlijk te groeien in het ‘verstaan’ van de ander.

Marinus van den Berg, pastor, werkte 40 jaar als geestelijk verzorger in de gezondheidszorg

4. Eenzame mensen herkennen
Eenzame mensen trekken zich meestal terug; je komt hen niet zomaar op het spoor. Je moet hen dus actief opzoeken. Je kunt hen herkennen, en soms kun je voelen dat iemand eenzaam is. Aan de hand van een filmpje over eenzaamheid in Rotterdam praten deelnemers tijdens deze workshop over de rol en mogelijkheden van de kerk in het herkennen van eenzaamheid. Na de workshop kijken ze anders naar de mensen op straat.

Bart Starreveld, wijkpastor in de wijk Ommoord in Rotterdam

5. Eenzaamheid bespreekbaar maken
Eenzaamheid is je niet verbonden weten met anderen. Het is een persoonlijk gevoel, waardoor het lastig te herkennen is voor de ander. Bezoekmedewerkers komen bij de mensen thuis, in hun eigen wereld. Er is tijd en aandacht voor het leven van de ander. Hoe kom je tijdens deze bezoeken eenzaamheid op het spoor? Hoe maak je het bespreekbaar? En wat kun je als bezoeker en kerkelijke gemeente doen om mensen die zich eenzaam voelen te helpen?

Erica Hoebe-de Waard, predikant in de Protestantse Gemeente Wageningen en redactielid van Ouderlingenblad

6. Eenzaamheid bij jongeren: concrete handvatten
Bij jongeren is sprake van stille eenzaamheid. Het is vaak een taboe, in een wereld waarin je verteld wordt dat je verantwoordelijk bent voor je eigen succes en geluk. Bewustwording en bespreekbaar maken zijn belangrijke eerste stappen. Deelnemers aan de workshop ontdekken hoe eenzaamheid onder jongeren eruit ziet en wie die eenzame jongeren zijn. Ze gaan aan de slag met signaleren en bedenken concrete handvatten om er wat aan te doen in de eigen context.

Astrid Damstra en Stephan Egbers, werkzaam bij JOP, Jong Protestant

7. Eenzaamheid bij jongeren: oorzaken en gevolgen - verdiepende workshop
Onderzoek laat zien dat jongeren tot de meest eenzame groepen van ons land horen. In deze verdiepende workshop gaan deelnemers op basis van informatie uit wetenschappelijk onderzoek en ervaringen in de praktijk ontdekken wanneer eenzaamheid bij jongeren functioneel is en wanneer problematisch, wat de oorzaken en gevolgen zijn van eenzaamheid bij jongeren, wat de rol van sociale media is, en wat werkt in de aanpak.

Gerine Lodder, universitair docent aan de Universiteit van Tilburg

8. Bouwen aan verbinding in deze tijd - verdiepende workshop
Onze samenleving verandert, er komen andere patronen van onderlinge communicatie en verbinding. Kerken zoeken op dit punt hun weg. In de workshop kijken deelnemers naar een aantal benaderingen. Grof genomen zien we twee hoofdwegen: 'verplichtende' modellen die tegen maatschappelijke trends ingaan en 'meegaande' modellen die juist mee willen bewegen met de dynamiek in ons samenleving. We proberen te ontdekken of en zo ja hoe ze ons kunnen helpen in het vinden van vruchtbare vormen van verbinding in de eigen geloofsgemeenschap.

Sake Stoppels, beleidsmedewerker in de dienstenorganisatie en lector Theologie aan de CHE

9. Verbinding in een pastoraal gesprek
Eenzaamheid en verbinding staan tegenover elkaar. Een goed pastoraal gesprek is een gesprek waarin echte ontmoeting en verbinding is. Maar wat is verbinding eigenlijk? Precies hetzelfde denken of voelen als je gesprekspartner? Of iets anders? Hoe komt verbinding tot stand? Aan de hand van reflectie op eigen ervaringen, oefeningen en theorie over gespreksverdieping komen deelnemers op het spoor wat verbinding is, en vergroten ze hun vaardigheden om verbinding en verdieping tot stand te brengen in een pastoraal gesprek.

Marleen Schoonderwoerd, trainer en gemeentebegeleider via Geestkracht.nu

10. Durf te verbinden als dorpskerk
Een dorp kan een hechte gemeenschap lijken, waar iedereen voor iedereen zorgt. Maar ondanks de sociale verbanden leven ook op het platteland mensen die eenzaam of geïsoleerd zijn. Durf je je als dorpskerk te verbinden met organisaties en mensen in het dorp, zodat pastoraat de kerkgrenzen overschrijdt? Hoe pak je dat aan, ook met weinig mensen en middelen? En hoe zorg je ervoor dat in het pastoraat het geluid van het geloof, in de breedste zin van het woord, blijft klinken? Vragen die aan de orde komen in deze workshop met veel ruimte voor gesprek.

Mathilde Meulensteen en Betsy Nobel, dorpskerkambassadeurs in de Protestantse Kerk

11. Eenzaamheid en netwerkvorming
Wat maakt mensen eenzaam? Hoe kunnen we eenzaamheid onder mensen verminderen? In deze workshop kijken deelnemers vanuit diverse invalshoeken - waaronder ‘het levensverhaal’ en kunstafbeeldingen - naar eenzaamheid, om te ontdekken wat nodig en helpend is om eenzaamheid onder mensen te kunnen verminderen. We werken met concrete situaties en de verhalen uit de pastorale praktijk van de deelnemers klinken mee. Deelnemers gaan met inzichten en concrete handvatten rond netwerkvorming naar huis.

Lydia Roosendaal, zelfstandig gemeentebegeleider bij Kerkadvies en Gemeentebegeleiding

12. In actie: voorbeelden uit de praktijk
Er zijn veel verschillende manieren om als kerk in actie te komen als het gaat om eenzaamheid. Laat u inspireren in deze workshop! Mensen uit drie verschillende kerken (uit Den Haag, Ede en Westerkwartier) vertellen hun verhaal op welke manier zij in actie zijn gekomen om eenzaamheid op te sporen en/of te verlichten. Na het volgen van deze workshop gaat u met concrete handvatten en ideeën weer naar huis.

Janet Bac, specialist binnenlands diaconaat bij Kerk in Actie

13. Eenzaamheid onder vluchtelingen en migranten
Veel vluchtelingen en migranten voelen zich eenzaam, blijkt uit onderzoek. Onder hen bevinden zich veel christenen. In verschillende gemeenten zijn goede ervaringen opgedaan met het zoeken van contact. Welke kansen biedt hun aanwezigheid voor uw gemeente? Wat kunnen we hiervan leren? De workshop gaat in op hoe je met deze mensen in contact komt, welke mogelijkheden er zijn voor pastoraat en hoe je verbinding legt met christenen uit een andere cultuur.

Simon de Kam, specialist interculturele kerken/migrantenkerken, en Karel Jungheim, specialist vluchtelingen, werkzaam bij Kerk in Actie

14. Eenzaam in het verpleeghuis
Mensen die in een verpleeghuis wonen zijn omringd door mensen. Toch is dat geen garantie dat ze zich niet eenzaam voelen. Hoe ziet eenzaamheid in het verpleeghuis eruit? Op welke manier zou deze eenzaamheid mogelijk verzacht of opgeheven kunnen worden? Tijdens deze workshop gaan deelnemers daarover in gesprek. Er is ook aandacht voor eenzaamheid en dementie.

Ds. Annemarie Roding-Schilt, predikant-geestelijk verzorger in de ouderenzorg en auteur van De dementievriendelijke kerk en Dichter bij eenzaamheid.

15. Armoede en eenzaamheid
Door armoede dreigen mensen in een isolement terecht te komen, zo leert de praktijk. Dat isolement kan leiden tot eenzaamheid. Kan andersom ook? Eenzaamheid die mensen de armoede in drijft? Veel ervaringen met dak- en thuislozen wijzen wel in die richting. Door verschillende oorzaken kunnen eenzame mensen in een crisis belanden. Deelnemers aan deze interactieve workshop leren hoe je de verbinding tussen armoede en eenzaamheid leert onderkennen en hoe de kerkelijke gemeente als pastoraal-diaconale gemeenschap hierin iets kan betekenen.

Peter van Helden, emeritus-predikant en -straatpastor te 's-Hertogenbosch

16. Eenzaamheid in het ambt - verdiepende workshop
Als predikant of kerkelijk werker heb je een mooi ambt waarin je veel kunt betekenen. Daarnaast sta je op een eenzame plek in de gemeente. Er leven veel verwachtingen die je niet allemaal waar kunt maken. Je hoort bij een gemeente, maar ook weer niet; je bent voorbijganger. Er worden de zwaarste gesprekken bij je neergelegd. Wie is er voor jou? Wat heb je zelf nodig, en kom je daaraan toe? Hoe vind je evenwicht in het ambt, je gezin, je sociale leven, en welke rol heeft geloof hierin? In deze workshop worden ervaringen en tips gedeeld.

Hildegard Faber, theoloog, gestalttherapeut, coach en gemeentebegeleider

17. Eenzaam als de kerk niet veilig is
Een kerkgemeenschap kan zijn als een betrouwbaar netwerk, waarin iedereen gezien en gewenst is. Maar wat als je dingen ziet gebeuren in de gemeenschap die je een ‘niet-pluisgevoel’ geven? Of als je weet van een misstand maar niet weet wat je daarmee aan moet? Of als iemand jouw persoonlijke grenzen overschrijdt? Je kunt je heel eenzaam voelen als je hier in je eentje mee rond blijft lopen. In deze interactieve workshop met ruimte voor eigen inbreng leren deelnemers hoe de inzet van vertrouwenspersonen bijdraagt aan een veilige gemeente. En ze ontdekken dat een vertrouwenspersoon niet hetzelfde is als een pastoraal medewerker, en waar de rollen samenwerken.

Astrid Damstra en Lenny van den Brink, betrokken bij het project Veilige gemeente in de Protestantse Kerk

18. Pastorale aandacht voor LHBT’ers
Is pastorale aandacht voor mensen die lesbisch, homoseksueel, biseksueel of transgender (LHBT) zijn anders dan voor andere mensen? Nee, in principe niet. Toch kan het als ouderling of bezoekmedewerker goed zijn om op de hoogte te zijn van de specifieke situatie van LHBT’ers. Deze workshop geeft informatie en bespreekt de noodzaak van een integrale benadering die voor het draagvlak van pastorale aandacht voor LHBT’ers nodig is.

Wielie Elhorst, gemeentepredikant in Bussum en Amsterdam, in die laatste gemeente ook LHBT-predikant

19. Bibliodrama: ‘Als je gezien wordt…’
Een eenzaam mens, al 38 jaar aan bed gekluisterd en niemand die naar hem omziet. Totdat Jezus hem ziet en werkelijk ontmoet. Hoe zou dat gevoeld hebben voor die man? Wat gaf hem de kracht om op te staan? Ervaar het zelf in de workshop waarin het verhaal van deze man uit Joh. 5:1-9a verkend wordt door middel van bibliodrama. Door je in te leven in deze man ga je ontdekken hoe dat verhaal raakt aan uw leven en misschien ook wel aan uw pastorale praktijk. Na afloop is er ruimte om te bespreken wat dit voor het pastoraat kan betekenen.

Kitty Mul, straatpastor en pastor van het oecumenisch aandachtscentrum in Den Haag, en Gera van der Linden, kerkelijk werker in De Dorsvloer te Spijkenisse

20. Schilderen bij een psalm
Na een korte introductie over het schilderen, horen deelnemers een psalm waarin een beeld van eenzaamheid neergezet wordt. Vervolgens gaan ze kort schilderen wat hen in de tekst opviel of raakte. Na het bekijken van de gemaakte werken is er ruimte voor gesprek. Na afloop krijgen de deelnemers de beschrijving van de werkwijze mee, waarin een aantal gespreksvragen, thema’s en mogelijkheden tot delen en verbinden opgenomen zijn.

Ellen Tijmes, theoloog, trainer en kunstenaar

21. Wandelen in Woerden
Al wandelend praat je anders over een thema dan wanneer je in een kring zit. Tijdens de wandelworkshop gaan deelnemers op een andere manier ‘aan de slag’ met eenzaamheid. Eerst in stilte, later in gesprek. Al wandelend praat je vaak makkelijker en kom je sneller tot nieuwe inzichten.

Hans Berkheij, gemeentepredikant in Woerden, mediator en personal coach

Programma en aanmelden

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)