Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

The Passion: een spel van God

Mirella Klomp deed tien jaar lang onderzoek naar The Passion. Een bijzonder fenomeen waarbij geloof en het aardse hand in hand gaan. Hoe zien we God in een verhaal vol schijnbaar seculiere onderdelen?

Wat waren de belangrijkste uitkomsten van uw onderzoek?

“Passiespelen in het algemeen zijn helemaal niet nieuw. Al in de middeleeuwen werden bijbelverhalen uitgebeeld. Later kreeg je componisten die bijbelverhalen vertolkten in muziek en zang. Vertolking en uitbeelding zijn blijkbaar aantrekkelijk voor mensen: ze gaan spelenderwijs om met religie.

Zo is ook The Passion voor veel mensen een aantrekkelijk spel. Het is een uitbeelding van liefde, wanhoop, teleurstelling en vreugde - thema’s die iedereen herkent in zijn eigen leven, zijn eigen realiteit. Iedereen kan zich er iets bij voorstellen en veel mensen verbinden het lijdensverhaal van Jezus met momenten uit hun eigen leven. En als het spel weer voorbij is, kan iedereen weer terug naar de veilige vertrouwde werkelijkheid.”

Is een spel niet een te lichtzinnige manier om om te gaan met religie?

“Een spel kan ook iets heel serieus zijn. Iets waar je in op kunt gaan en wat je vol overgave kunt meespelen. Dat spelen is eigenlijk iets heel complex: je beeldt je een werkelijkheid in en combineert die met de realiteit van het hier en nu. Spelende kleuters in de poppenhoek weten dat ze geen gezinnetje zijn, maar gaan toch op in die verbeelding. Totdat het speelmoment voorbij is en ze terug naar de realiteit komen. 

Speelsheid en religie zijn onlosmakelijk verbonden. Het vermogen om met de realiteit te spelen, is uniek voor ons als mensen en onderscheidt ons van dieren. Volgens de Bijbel is de mens naar Gods beeld geschapen. Dus als een innerlijke drang tot spelen iets is wat in ons mensen zit, kunnen we ons voorstellen dat God ook iets speels in zich heeft. Je zou God kunnen zien als Spelleider en wij mensen spelen elk onze eigen rol in Zijn spel. Het gaat mis als wij proberen om ons dit spel helemaal toe te eigenen. Als Adam en Eva in het paradijs tóch de spelregel overtreden dat ze niet van die ene boom mogen eten, spelen ze vals. Ze proberen Gods ‘spel’ zelf over te nemen. En dat is niet de bedoeling.”

Bij The Passion doen er ook veel mensen mee ‘voor de gezelligheid’. Is er nog wel ruimte voor God en geloof in dit spel vol seculiere elementen?

“Ik denk dat je bij The Passion dezelfde vraag kunt stellen als bij de zondeval; wie zijn wij om te bepalen wie er wel en niet mee mag spelen? Mensen hebben allemaal hun eigen redenen om mee te doen. De één voor de beleving van het geloof, de ander voor de gezelligheid. Toch nemen zij allemaal deel aan hetzelfde spel. 

In de Bijbel stelt Jezus geen voorwaarden aan wie Hem wel en niet mogen volgen. Daarom denk ik dat wij niet in de positie zijn om voorwaarden te stellen aan de mensen die meedoen aan - of meekijken met - The Passion. God kan ook door het verhaal van The Passion eenieder aanraken.”

Wat kunnen kerken leren van The Passion rondom missionair zijn?

“The Passion leert ons dat het werkt om mensen mee te nemen in een verhaal, een spel wat goed en professioneel in elkaar zit en wat je serieus kunt nemen. Er zijn zoveel verhalen en Bijbelse elementen die tot de verbeelding van mensen kunnen spreken. Een goed voorbeeld hiervan is het organiseren van een gezamenlijke maaltijd. Je zoekt verbinding met elkaar, vormt een gemeenschap waarin je deelt met elkaar. Het is de werkelijkheid van het hier en nu… waarin een stukje van de hemel op aarde even werkelijkheid kan worden. Je ziet iets van dat wat nog komen gaat en doet voor even alsof het al zover is. Zulke gezamenlijke activiteiten sluiten aan bij het leven hier en nu, maar verbeelden dat wat als een rode draad door de Bijbel loopt: de relatie met elkaar en met God.

Hoe kunnen lokale kerken aansluiting zoeken bij The Passion?

Je kunt als lokale kerk zelf een versie van The Passion organiseren en plaatselijke bewoners hier een rol in laten spelen. Zorg dan wel dat het goed in elkaar zit, dat mensen serieus mee kunnen spelen. Daarnaast ben je als kerk een lokale gemeenschap. En een gemeenschap biedt ruimte voor gesprekken, voor het uitwisselen van ervaringen en gevoelens. Het zou mooi zijn als je met elkaar The Passion kijkt en daarna met elkaar in gesprek gaat: wat hebben mensen voor gevoelens en ervaringen bij dit verhaal? Wees nieuwsgierig naar elkaars ervaringen. Ook als iemand er niet veel bij ervaart of er niets mee heeft. Wees open naar elkaar. Dat is een element dat ook goed naar voren komt bij The Passion en dat een voorbeeld is van het christelijk geloof: we zijn elkaars medespelers. We hebben elkaar nodig om Gods spel te spelen.”

Lees ook:

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)