Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

In coronatijd als gemeente gemotiveerd en veerkrachtig blijven

In het afgelopen jaar zijn we teruggeworpen op onszelf en onze kleine kring. Dat doet wat met ons; wie zijn verhalen en gedachten niet kan delen voelt zich steeds meer alleen. Hoe blijven we gemotiveerd en veerkrachtig?

Via de digitale netwerkgesprekken die we als dorpskerkenambassadeurs hebben met predikanten, kerkelijk werkers en vrijwilligers horen we over creatieve oplossingen om het contact met de gemeente levend te houden, maar ook over gemeenten die bijna stil zijn komen te liggen. Zo, zittend op een eilandje, vloeien motivatie en veerkracht weg. 

Mens in relatie

Mensen kunnen niet zonder elkaar. Zodra je (weer) in relatie staat, ben je in het nu, los van kopzorgen vanuit het verleden. Zodra je mensen ontmoet, komt er energie vrij. En dat is niet zo vreemd, want al onze zingeving is ontstaan vanuit relatie.

Zin heeft diepe lichamelijke wortels. Zintuiglijke ervaringen bouwen in onze kindertijd de eerste relaties met de wereld. Daar ligt het fundament van ons bestaan. Ons leven zin geven lukt dan ook niet alleen vanuit ons hoofd. We hebben daarvoor zintuiglijke ervaringen nodig zoals het luisteren naar muziek, het kijken naar kunst, het ruiken van de lentebloesem, het proeven van een goed glas wijn, het aanraken van elkaar. Ontmoetingen via het beeldscherm kunnen dit alles nooit vervangen. ‘Ik wil je nu weer eens in 3D ontmoeten.’ We hebben elkaar nodig om zin te ervaren. Ook in deze tijd zijn daar mogelijkheden voor, zoals bijvoorbeeld wandelen in kleine groepen rond een thema of gewoon om elkaar weer eens te spreken.

Wisselwerking

‘Ik ben leven dat leven wil te midden van leven dat leven wil!’ Deze uitspraak van Albert Schweitzer maakt duidelijk hoe onze omgeving een intens verlangen, de passie naar leven oproept. Maar ook compassie doet dat. In deze coronatijd realiseren we ons des te meer dat we kwetsbaar zijn en niet zonder compassie kunnen. We delen onze kwetsbaarheid en dat voelt soms heel ongemakkelijk. Hoe vinden we de kracht en de moed om te leven? Dat lukt alleen wanneer ons eigen leven resoneert met dat van anderen en met onze omgeving. Wanneer deze resonantie belemmerd wordt, zoals in deze crisis, moeten we op zoek naar wat wel kan en wat ons kan voeden. 

Een digitale kerkdienst bijvoorbeeld wordt al heel anders ervaren wanneer er mogelijkheden tot interactiviteit zijn, bijvoorbeeld gebedsintenties indienen via WhatsApp, filmpjes opnemen bij gemeenteleden thuis en deze in de kerkdienst laten zien, of actief meedoen in de dienst via de mentimeter, een app met mogelijkheden voor feedback. Dan ontstaat er wisselwerking en voelen we ons minder alleen. Veel kerken die dit soort middelen nu inzetten zijn van plan om dat ook na de coronacrisis te blijven doen. Soms is de verbinding met andere mensen ook gewoon dicht bij huis te vinden, in de buurt of in het dorp. Zo worden in Odijk en Zuidwolde tussen Hemelvaart en Pinksteren vlaggenlijnen gemaakt. Iedereen in het dorp kan een vlaggetje aan de lijn hangen. Een verbindende activiteit met een verwijzing naar de veelkleurigheid en de nieuwe wind die waait met Pinksteren.

Spiritualiteit van het mogelijke

In het verlangen naar zin komen verleden, heden en toekomst samen. We brengen ervaringen uit het verleden mee. We nemen mee wat we leren in het heden en we maken ons een voorstelling van wat goed leven zou kunnen zijn. Wij mensen hebben de unieke mogelijkheid om ons een voorstelling te maken van dingen zoals ze zouden kunnen zijn of worden.
Levensbeschouwing, en dus ook het christelijk geloof, speelt hierin een belangrijke rol. Verhalen, rituelen en verbeelding ontsluiten een nieuwe mogelijke wereld, geven een nieuw perspectief. Er is onzekerheid én er is hoop en vertrouwen dat er iets nieuws kan ontstaan juist door verbeeldingskracht. In deze coronatijd moeten we met die verbeeldingskracht aan de slag. We hebben het nodig om ons een voorstelling te maken van het mogelijke leven, voorbij de gegevens die we nu hebben. We hebben sterke verhalen nodig.

Sterke verhalen

Zulke sterke verhalen vinden we onder andere in de Bijbel. In het hart van het christelijk geloof staat de paaservaring. Ieder jaar vieren we het feest van het Leven, of beter gezegd: van de Levende. Het liturgisch jaar plooit zich rond het paasfeest. Iedere zondag is een herinnering aan de dag van de opstanding. Met Pasen houden we een geestelijke ervaring levend. Het geloof dat het leven sterker is dan de dood. Daar gaat een sterke motiverende kracht van uit. En opstanding, leven uit de dood, zou je hét voorbeeld bij uitstek van veerkracht kunnen noemen.

In de Bijbel vinden we ook verhalen van rouw en vertwijfeling, denk bijvoorbeeld aan de veertig jaren in de woestijn. Ook aan deze verhalen mag aandacht besteed worden. Want zo resoneren verhalen ook met ons eigen bestaan, met alle hoop én wanhoop. En dan kunnen we nog een stap verder zetten, want sterke verhalen zitten ook bij ons mensen zelf. Wij zijn ook een sterk verhaal. De verhalen uit de Bijbel kunnen uitnodigen om ons eigen verhaal te vertellen en vorm te geven. Zo gaan de oude verhalen weer leven, omdat ze resoneren met ons eigen verhaal.  De werkvorm contextueel bijbellezen die te vinden is op de website van Kerk in actie geeft hiervoor goede handvatten.

De verbeeldingscyclus

Ten slotte nog een praktische tool om de verbeelding in gang te zetten en te houden, de verbeeldingscyclus (Hans Alma, Het verlangen naar zin, 2020).

De cyclus begint met aandacht voor wat er is. Aandacht is belangrijk om recht te doen aan gevoelens en ervaringen, zowel positieve als negatieve. Deze aandacht leidt ons naar de associatie; het roept allerlei herinneringen en gedachten op. Het resoneert aan je eigen ervaringen. Dat geldt voor iedereen weer anders. Vanuit deze associaties kunnen we aan de slag met het experiment, het verkennen van diverse mogelijkheden om hier iets mee te doen. Tijdens de anticipatie maak je van een van deze mogelijkheden een concrete voorstelling, die je vervolgens in expressie tot uitdrukking brengt. Je gaat iets nieuws, iets anders doen, je verkent nieuwe kanten van jezelf of van je eigen praktijk. Ten slotte is er dan de reflectie: terugkijken op het proces, wat heeft het je gebracht? Levert het iets duurzaams op? En hieraan geef je weer aandacht om zo de cyclus opnieuw te beginnen.

Aan de slag

Motivatie en veerkracht komen en blijven niet vanzelf. Neem als gemeente deze zomer eens de tijd om aan de slag te gaan met de onderwerpen uit dit artikel en vind zo uw eigen spiritualiteit van het mogelijke. Spring niet te snel door naar activiteiten (‘als alles weer kan’) maar bouw ook wat tijd in voor reflectie, bijvoorbeeld met behulp van de verbeeldingscyclus. Heel geschikt als handvat voor de startzondag of -week. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld het jaarthema ‘Van U is de toekomst’. Geef aandacht aan deze uitspraak; wat roept deze bij u op? Wat zouden we kunnen doen rond dit thema? Kies een van de ideeën uit en ga ermee aan de slag. Reflecteer na enige tijd opnieuw over dit thema. Wat heeft het gebracht? Wat kun je er nog meer mee? Breng dit vervolgens weer onder de aandacht van de gemeente. Zo begint de cyclus opnieuw.

Lees ook:

 

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)