Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

“Hoe je kerk wilt zijn, krijgt in een crisissituatie gezicht”

Hoe kun je als kerk van betekenis blijven als het gebouw gesloten moet blijven en je elkaar niet kunt opzoeken? Voor die vraag zag elke gemeente zich de afgelopen maanden gesteld. In Heerenveen, Goor en Woerden boorde het veel creativiteit aan.

In de Protestantse Gemeente Heerenveen borrelden direct allerlei ideeën op om als kerk op afstand nabij te zijn. Een voor de gelegenheid ingestelde projectgroep kwam met vijf actiepunten.

Het onderhouden van het contact met de gemeenteleden was actiepunt nummer 1. Het resulteerde in de belactie ‘Geef me er 5!’ Gemeenteleden konden aangeven dat ze met vijf personen, met name ouderen, telefonisch contact willen onderhouden. Velen gaven daaraan gehoor. “Omzien naar elkaar werd luisteren naar elkaar”, zegt ds. Anne-Meta Kobes, predikant in de Protestantse Gemeente.

Meer in het oog springend is de actie met vlaggen, posters en kaarten met de tekst , als antwoord op de vraag hoe de kerk een zichtbaar baken van rust en hoop kan zijn in een angstige tijd. De vlag wappert bij de twee kerkgebouwen van de Protestantse Gemeente, net als in 60 andere gemeenten in het land die de vlag besteld hebben. De posters werden verspreid via het kerkblad, om voor het raam te hangen. De kaarten konden gratis afgehaald worden in de voortuinen van enkele gemeenteleden.

Veel energie

Nog een actiepunt: kerkdiensten in een andere vorm. Kobes: “Samen met diverse gemeenteleden denken we als predikanten na over hoe we online kunnen vieren. Op zondagmorgen , op woensdag een ochtendgebed en op vrijdag een vlog voor jongeren. Zo proberen we iedereen betrokken te houden. Leuk is dat we hiervoor nieuwe kwaliteiten hebben aangeboord in de gemeente.” 

Ook van de voorganger vragen online diensten andere kwaliteiten, Kobes: “Ik ben me bewust dat iedereen de viering kan aanklikken. De spanningsboog van online kijkers is korter. En er zijn kijkers die geen kerkdienst gewend zijn. Ik geef meer uitleg, en maak een toegankelijker dienst.”

De coronacrisis boort ongekende krachten aan. “We hebben lang gedacht dat we als kerk aan het afkalven zijn, maar er is ongelofelijk veel energie naar boven gekomen. We hebben blijkbaar enorme veerkracht.”

“We hebben blijkbaar enorme veerkracht”

Telefonisch contact

De kerkdiensten van de hebben ook een andere vorm gekregen en zijn korter geworden. Ze waren al online te volgen, op kerkdienstgemist.nl. “Daar hoefden we niets extra’s voor te doen”, zegt ds. Wim de Jong. “Maar we zijn mensen gaan wijzen op deze mogelijkheid, via de mail en via de plaatselijke pers.”

De eerste twee weken nadat bleek dat kerkdiensten niet meer mogelijk waren, was de kerk 's ochtends nog open. Ook mensen van buiten de gemeente kwamen daarop af, om een kaarsje op te steken. “Van een aantal van hen hebben we het telefoonnummer genoteerd om contact te blijven houden.”

Ook in Goor gaat het contact via de telefoon. De pastoraal medewerkers hebben de adressen van ouderen en kwetsbare mensen onderling verdeeld. De Jong: “Gewoon om te vragen hoe het gaat, of er behoefte is aan contact, boodschappen of iets anders. We hebben veel mensen in het zicht. Zelf bel ik elke dag met mensen in een kwetsbare positie.”

Zichtbaar zijn

De Hofkerk heeft zichtbaar zijn in de stad de afgelopen jaren tot een speerpunt gemaakt. Ze maakt deel uit van verschillende netwerken in de stad, en organiseert jaarlijks de ‘Dag van de dialoog’ en ‘Kleurrijk in de Hof’, bedoeld om culturen te verbinden. Nieuw is dat Wim de Jong sinds begin april een van de vijf presentatoren is van het radioprogramma ‘Hofstreek verbindt’, in het leven geroepen vanwege de coronacrisis. “Mensen kunnen bellen in de uitzending. Ze hebben mij benaderd omdat ik me blijkbaar heb laten zien als iemand die goed kan luisteren.”

“Wat de afgelopen jaren gezaaid is, kan nu geoogst worden”

Wat de afgelopen jaren gezaaid is, kan nu geoogst worden, ervaart De Jong. “Inzetten op zichtbaarheid, op netwerken, we plukken er nu de vruchten van. De kern van kerk-zijn is presentie. Hoe je kerk wilt zijn, krijgt in een crisissituatie als deze voluit gezicht. Mensen weten ons te vinden.”

Pastorale hulplijn

Present zijn. Ook de Protestantse Gemeente Woerden zet daar vol op in. Ds. Gertjan Robbemond: “We willen met elkaar verbonden blijven, hebben duidelijk de mogelijkheden daartoe gecommuniceerd naar de gemeenteleden. We doen dat waar mogelijk over de kerkgrenzen heen, bijvoorbeeld met de pastorale hulplijn.” Die hulplijn, Het Oor, is er voor alle Woerdenaren die hun verhaal kwijt willen. Dit in plaats van het wekelijkse inloopspreekuur van de Woerdense predikanten en pastores in het wijkcentrum. Natuurlijk heeft dat een handicap. “Ik zie niet wat het bij mensen teweegbrengt als ik voor hen bid. In crisissituaties

Als gemeenteleden aangeven dat ze het fijn vinden om een gezicht te zien, wordt gebruikgemaakt van beeldbellen. En veel communicatie gaat via WhatsApp. “Ik word blij als ik zie hoe creatief en vasthoudend mensen zijn om het omzien naar elkaar gestalte te geven.” 

Oprechte aandacht

Collega ds. Joost Schelling: “Normaal gesproken denken we vanuit mensen die je op een bepaald moment bij elkaar hebt. Daarbuiten zijn ‘de anderen’. Dat onderscheid is nu weggevallen. Ik ben ertoe overgegaan om álle gemeenteleden rond hun verjaardag te bellen, ook kinderen en jongeren. Daar krijg ik leuke reacties op. We geven nu meer dan anders oprechte aandacht. De aandacht was er wel, maar als kerk denk je al snel in aantallen mensen en in betrokkenheid van mensen. Nu hebben we een andere intentie: met elkaar verbonden blijven in deze tijd.”

“De intentie nu is: met elkaar verbonden blijven”

We vallen als gemeente terug op de kern, ziet hij. “Normaal gesproken zijn we bezig een kerkelijke bedrijf gaande te houden. Nu gaat het erom wat geloven in je dagelijks leven betekent en hoe je dat handen en voeten geeft. In je directe omgeving kun je gelovige zijn en dat laten zien. Dat kunnen we nu ook goed zonder kerkgebouw doen.” 

Lees ook:

Foto: Rens Hooyenga

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)