Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

God ontmoeten in de eredienst

In de eredienst vindt een ontmoeting plaats tussen God en mens. Hoe ziet dat er in de praktijk uit? En hoe kun je die ontmoeting versterken?

Bertus Fortuijn, wijkouderling in de Oosterkerk in Zoetermeer, voelde zich in de kerk een paar keer ‘levensveranderend’ aangesproken door God. “Ik weet dat je bij God mag komen zoals je bent. Maar zoiets horen en eruit leven zijn twee verschillende dingen. De eerste keer dat het echt binnenkwam was toen ik als student tijdens een weekend van de studentenvereniging naar een kerk ging waar werd gepreekt over de verloren zoon. Toen werd mij echt duidelijk dat je bij God mag komen zoals je bent, en dat dat door genade is. Het was een openbaring voor me. De tweede keer had ik die ervaring na mijn belijdenis; ik ging voor de tweede keer aan het avondmaal. Ik heb toen de vreugde van God ervaren, voor mijn gevoel klapten de bomen in de handen toen ik weer buiten was. Het zijn keren die je niet meer vergeet. Ik besef dat het vooral een gevoelskwestie is, maar uiteindelijk is de inhoud bepalend: ik hoorde woorden van eeuwig leven.”

Els van der Giessen, gemeentelid in de Grote of Barbarakerk in Culemborg, ontmoet God onder andere in het drempelgebed. “Dat onderdeel van de liturgie raakt me. Vanuit de wereld buiten met m’n eigen ‘gedoe’ maak ik een beweging naar binnen, word ik bepaald bij wat komen gaat, en dat ik mag zijn wie ik ben. Ik kan God ook ontmoeten in een mooi lied. Met name liederen waarin het voor mij om de kern gaat: liefde, recht, echtheid.

Ik ervaar verbinding met anderen in het avondmaal. Dat kunnen delen met anderen, mensen van alle leeftijden en met allemaal verschillende achtergronden, is mooi. We vieren dan dat Jezus mens van vlees en bloed is geworden, zoals wij. Dat heeft ook een helend aspect: je mag altijd opnieuw beginnen, je kunt weer verder. God is groter dan we denken of beseffen kunnen. Ik hoef niet alles te begrijpen, maar als het me raakt, ervaar ik hoop.”

Ontmoeting tussen God en de gemeente

Marcel Barnard schrijft in het boek Tot Gods Eer: 'Het woord van God brengt de levende relatie van God met zijn gemeente tot uitdrukking. God roept en zijn gemeente antwoordt; het is woord en antwoord. Deze dynamische ontmoeting in taal en muziek is zowel hooggestemd en verheven als alledaags en toegankelijk. Gods ‘woorden en daden’ in de liturgie worden beantwoord door een variatie van liturgische handelingen, zoals nemen, delen, breken, musiceren, zingen, bewegen, zitten, staan, knielen en spreken.

Door de liturgie wordt de gemeente gevormd en ingewijd in de geheimen van het heil. Het evangelie wordt geleerd in de prediking. Al doende leert men, in de verschillende onderdelen en handelingen en de beleving tijdens de eredienst. Zo vindt in de eredienst een levende en levendige ontmoeting van God en mens plaats.'

Werkvorm: de ontmoetingslat

Hoe ziet de ‘ontmoeting tussen God en de gemeente in woord en antwoord’ er in uw praktijk uit? En hoe wordt deze ervaren in uw eredienst? In de werkvorm ‘de ontmoetingslat’ gaat u samen op zoek en in gesprek. Deze werkvorm kan in een gemeentebijeenkomst plaatsvinden, bijvoorbeeld na de kerkdienst, of in verschillende groepen in de gemeente: bijbelkringen, catechese, groothuisbezoek, clubs e.d. Doel is om eens samen stil te staan bij de ruimte voor en praktijk van ontmoeting in de liturgie, te ontdekken waar dit al plaatsvindt en hoe dit ervaren eventueel versterkt kan worden.

nodig

  • voor iedere aanwezige een kopie van een orde van dienst
  • blauwe en gele stiften of potloden
  • kopieën van de gespreksvragen (of de vragen geprojecteerd via de beamer)

zelfstandige opdracht (10 minuten)

Iedere aanwezige krijgt een kopie van een orde van dienst en de opdracht om voor zichzelf na te denken over ieder onderdeel van de dienst: is dit woord of is dit antwoord? ‘Woord’ betekent dat God door een onderdeel heen spreekt - dit wordt blauw gemarkeerd. ‘Antwoord’ is de reactie van de gemeente hierop - dit wordt geel gemarkeerd.

in groepjes (20 minuten)

Maak groepjes van 4 tot 6 personen, het liefst zo gemengd mogelijk (jong en oud en verschillende functies/taken in de gemeente). Geef iedereen de ruimte om even kort toe te lichten waarom hij of zij bepaalde onderdelen geel of blauw gemaakt heeft.

LET OP: dit is een manier om in gesprek te komen, er is geen goed of fout.

Bespreek met elkaar de volgende vragen:

  • Op welk moment van de kerkdienst ervaar je het meest dat God spreekt?
  • Op welk moment van de kerkdienst ervaar je het meest dat jij (de gemeente) antwoordt?
  • Op welk moment van de kerkdienst ervaar je de ontmoeting met elkaar het sterkst?
  • Hoe zou een kerkdienst nog sterker een ontmoeting tussen God en mensen kunnen worden? Wat zou je willen veranderen of toevoegen aan jullie kerkdienst? Schrijf een tip aan de kerkenraad op.

terugkoppeling (10 minuten)

Koppel kort terug wat in de groepjes besproken is door één tip als antwoord op de laatste vraag per groepje te delen.

Verzamel de antwoorden op de laatste vraag en ga hier als kerkenraad of liturgiecommissie mee aan de slag. Wellicht is er meer onderwijs over achtergronden van de kerkdienst nodig zodat mensen de ontmoeting tussen God en gemeente ervaren. Wellicht kunnen in de kerkdienst dingen aangepast worden.

Door dit serieus op te pakken kan de kerkdienst als ontmoeting tussen God en de gemeente versterkt worden.

Foto: Xander de Rooij

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)

Lees meer over

Het thema Eredienst