Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Geloofsopvoeding in Gorinchem: opvoeden tussen gedoe en genade

Hoe ben je een goede gids voor de volgende generatie? In de Johanneskerk in Gorinchem loopt al jaren een gesprekskring over geloofsopvoeding. Voor de ouders behulpzaam om te praten over hun opvoedingsvragen. Voor de gemeente goed vanwege de betrokkenheid op elkaar.

“Geef de tienden aan de Levieten, aan de vreemdelingen, aan de weduwe en aan de kinderen zonder vader.” Aan het begin van de gespreksgroep geloofsopvoeding wordt Deuteronomium 26 gelezen, ‘de eerste oogst van het land’. “Zo staat het in de Bijbel in Gewone Taal”, zegt Monique den Breejen. “Terwijl het in de Nieuwe Bijbelvertaling over ‘wezen’ gaat in vers 12.” Zijn alleen kinderen zonder vader wees? Martin Mensink, pastor in de gemeente, legt uit dat als het in de Bijbel over wezen gaat, het gaat over mensen zonder gids, zonder wegwijzer of leiding. Hij legt een link met het verhaal waarin Jezus de Parakleet belooft, de Trooster. Hij zou zijn leerlingen niet als ‘wezen’ achterlaten – niet zonder gids.

Het bijbelvers is de brug naar de laatste bijeenkomst van de gespreksgroep in de wijkgemeente Johanneskerk van de Protestantse Gemeente Gorinchem over het boekje Opvoeden is gekkenwerk. Voor deze gelegenheid is de schrijver van het boekje uitgenodigd, godsdienstpedagoog dr. Jos de Kock. Lang was hij docent praktische theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit, sinds begin september werkt hij als hoogleraar en rector aan de Evangelische Theologische Faculteit Leuven. Hier is hij gewoon Jos die een paar straten verderop woont en lid is van een andere wijkgemeente. 

“Kinderen stellen in deze tijd meer geloofsvragen dan hun ouders kunnen beantwoorden”

Evenwicht

Hoe ben je een goede gids voor de volgende generatie? Kinderen stellen in deze tijd meer vragen dan hun ouders kunnen beantwoorden, ook als het gaat over God en geloven. De school en de kerk leveren een bijdrage aan de godsdienstige ontwikkeling van kinderen, maar de bouwstenen worden in het gezin gelegd. De gespreksgroep wil daarbij behulpzaam zijn door nieuwe inspiratie en uitwisseling van ervaringen. “Een goede gids zijn is zoeken naar het juiste evenwicht”, vindt Margreeth van Dam. “Als christen wil je voorkomen dat je kind een egoïst wordt, maar het moet ook voor zichzelf op weten te komen.” Opvoeden in geloof is een heel gedoe.

De gespreksgroep bestaat al sinds begin 2008 en werd opgezet voor ouders met kinderen op de basisschool. Er kwamen onderwerpen aan de orde als ‘welke waarden wil je overdragen’ en ‘bidden met kinderen’. Soms dragen de deelnemers zelf onderwerpen aan, soms wordt een boekje als leidraad gebruikt. De harde kern bestaat uit vijf deelnemers. Daaromheen draaien acht personen regelmatig mee. En af en toe sluiten zich deelnemers aan die zelden de kerk bezoeken, vaak mensen met een partner die niet gelovig is. De gespreksgroep is een van de vijf groepen van de Johanneskerk waarin vragen over het geloof en het dagelijks leven gedeeld worden.

Betrokken op elkaar

Eigen ervaringen vormen nogal eens de aanleiding voor de gesprekken. Dat blijkt ook de belangrijkste motivatie voor deelname aan de groep. Het is verrijkend en behulpzaam om van gedachten te kunnen wisselen over vragen die je zelf hebt of vragen waar de kinderen mee komen. Je kunt als ouder tegen van alles aanlopen. “We delen lief en leed met elkaar en dat schept een bepaalde verbondenheid”, legt Den Breejen uit. Dat resulteert ook in een bepaalde trouw. Leden die zich aansloten toen ze kleine kinderen hadden, blijven komen, ook al hebben ze inmiddels pubers thuis.

Een paar deelnemers komen elkaar ook tegen in het jeugdwerk en als leiding van de kindernevendienst. Wat daar gebeurt, wordt hier ook wel eens ingebracht, weet Mensink. “Soms zijn er onderwerpen waarover van gedachten gewisseld moet worden zonder dat de kinderen erbij zijn.” Hij geeft daar graag ruimte aan. “Als je wilt dat er betrokkenheid is in de gemeente, dan moet er doordeweeks een duidelijke binding zijn. Op zondag is er een viering, gemeenteopbouw vindt door de week plaats.” De banden die dan ontstaan zijn essentieel voor gemeente-zijn. “Van belang is dat je ergens bij hoort en dat je daar mag zijn wie je bent.” 

Tussen gedoe en genade

Jos de Kock, speciaal aangeschoven omdat de gesprekskring het afgelopen seizoen zijn boekje besprak, noemt als mogelijk uitgangspunt in de geloofsopvoeding het gegeven dat je als christen recht hoort te doen. “In de Bijbel hangt recht ook samen met genade”, legt hij uit. Gedoe en genade zijn daarmee de twee polen waartussen opvoeding zich afspeelt. “Volstrekt onwerkbaar dus”, zegt De Kock lachend. “Maar het wonderlijke is dat je in de opvoeding doorgaat waar je het op andere terreinen al lang had laten afweten. Kennelijk voelen we dat het echt ergens om gaat.”

Belangrijk in de opvoeding, en dus ook in de geloofsopvoeding, is volgens hem om een kind te willen zien als speciaal en uniek mens. “Ook waar het gaat om het geloof kun je jongeren heel goed vragen hoe ze zelf tegen dingen aankijken en wat ze denken. Wanneer de ander zich mag laten zien en zich gekend weet, kun je samen een heel eind komen.” Als je je eigen oordeel even opschort, kun je verrassende ontdekkingen doen, bevestigt Mensink.

Aan het slot van de avond wordt nagedacht over toekomstige onderwerpen. De Kock heeft wel een paar ideeën. Hoe ga je om met de stress en de druk die jongeren tegenwoordig ervaren – heel actueel. Hij wijst ook op de vele gebroken gezinnen. Voor een toenemend aantal kinderen is minder steun aanwezig in de directe omgeving. Misschien is onze hele leefwereld wel minder stabiel dan vroeger. Het is allemaal van invloed op de opvoeding.

Opnieuw gaat het over gids zijn voor de volgende generatie, en een steun in het moderne leven. Wat kan de kerk hierin betekenen, en hoe pakt ze die rol? Die vraag zal in veel gemeenten tot verbindende gesprekken kunnen leiden.

pknjohanneskerk.nljosdekock.com 

Tekst: Dick Vos | Foto: Sandra Haverman

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)

Lees meer over

Het thema Jeugdwerk