Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Behoefte aan gedenken is dit jaar groter dan ooit 

De laatste zondag van het kerkelijk jaar valt dit jaar op 22 november, deze zondag wordt ook wel gedachteniszondag genoemd. Deze dag biedt ruimte aan wat mensen bezighoudt. Juist dit jaar is de behoefte groot om overledenen te gedenken.

Deze bijzondere dienst zal vanwege de coronamaatregelen anders dan anders zijn, maar gemeenten zien ook kansen juist omdat er in dit moeilijke jaar behoefte is om te gedenken.

De laatste zondag

In veel gemeenten worden traditiegetrouw op de laatste zondag van het kerkelijk jaar - ook wel Gedachteniszondag of Eeuwigheidszondag genoemd - de namen genoemd van de gemeenteleden die het afgelopen jaar overleden zijn. Steeds vaker grepen kerken dit moment de afgelopen jaren aan om ook niet-kerkelijke dorps- of buurtgenoten te betrekken, zag Burret Olde, specialist gemeenteontwikkeling bij de dienstenorganisatie. “Bijvoorbeeld door ook de namen van niet-kerkelijke overledenen te noemen en hun nabestaanden voor de dienst uit te nodigen. Of door rond Gedachteniszondag, Allerzielen of Oudejaarsdag een ‘lichtjesregen’ of een wandeling naar de begraafplaats te organiseren. Dat trok vaak veel geïnteresseerden.”

Verdriet delen

Nu kerkdiensten slechts met veel beperkingen kunnen plaatsvinden, kunnen weliswaar ‘gewoon’ de namen van de overledenen worden genoemd, maar zal het in veel gemeenten niet mogelijk zijn om ook niet-kerkelijke nabestaanden uit te nodigen voor de dienst. Olde: “Veel gemeenten kunnen maar een beperkt aantal mensen een plek geven in het gebouw, dat maakt het lastig om veel mensen uit te nodigen. Tegelijkertijd is de behoefte om te gedenken in de samenleving groot. Mensen putten er kracht en troost uit om verdriet met anderen te delen. Dat zien we bijvoorbeeld aan de belangstelling voor nationale herdenkingsdagen en populaire tv-programma’s als ‘Ik mis je’. Deze coronaperiode is de behoefte aan gedenken en reflectie alleen nog maar groter geworden. Al helemaal als mensen afscheid hebben moeten nemen van geliefden. Maar ook als dat niet het geval is, is dit voor veel mensen een onzekere en soms verwarrende tijd.”

Er is veel wel mogelijk

Zijn indruk is dan ook dat veel gemeenten toch manieren zullen zoeken om ruimte te bieden om te gedenken. “Er is ook veel wél mogelijk. De kerk meerdere dagdelen openstellen zodat mensen een kaarsje aan kunnen steken, bijvoorbeeld. Of een buitenactiviteit, waarbij mensen de namen van hun overleden geliefden kunnen opschrijven en in een boom kunnen hangen. En ook een wandeling naar de begraafplaats of een lichtjestocht kan heel goed.” Olde hoopt dat kerken zich niet laten verlammen door de blijvende beperkingen. “Deze tijd vraagt veel van predikanten, ambtsdragers en vrijwilligers. Het is niet eenvoudig om als kerk binnen de grenzen van wat mag van betekenis te zijn. En toch: een gelegenheid als Allerzielen of de Gedachteniszondag is bij uitstek een moment waarop de kerk ruimte kan bieden aan dat wat mensen bezighoudt.”

Tips en voorbeelden voor gedachteniszondag
Op De pagina Gedachteniszondag Pijl naar beneden vindt u verschillende voorbeelden om te gedenken vanuit het hele land. Olde: “Veel ideeën die in eerdere jaren bedacht zijn, zijn ook dit jaar goed uitvoerbaar. Daarnaast biedt deze pagina volop praktische tips. Onderzoek bijvoorbeeld eens of er samenwerking mogelijk is met lokale begrafenisondernemers of andere kerkgenootschappen. En maak gebruik van verschillende kanalen om mensen uit te nodigen: van het lokale huis-aan-huisblad tot flyers en posters. Of ga met een persoonlijke brief bij nabestaanden langs. Zo kun je juist in deze tijd als kerk je betrokkenheid tonen.”

Zie ook:

 

 

Was deze informatie zinvol?
We hebben uw feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we uw contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)