Eenzaamheid

Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich eenzaam. In de Week tegen Eenzaamheid, dit jaar van donderdag 27 september tot en met zaterdag 6 oktober, wordt hier aandacht voor gevraagd. Als kerk kunt u ook wat doen.

Ook in de kerk, waar ‘omzien naar elkaar’ hoog in het vaandel staat, komen mensen die eenzaam zijn. U vindt hier enige achtergrondinformatie, werkvormen die het thema ‘eenzaamheid’ dichterbij brengen, vijf plaatselijke initiatieven tegen eenzaamheid en tips die uw gemeente helpen om wat te doen tegen eenzaamheid.

Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid is je niet verbonden voelen. Je ervaart een gemis aan een hechte, emotionele band met anderen. Of je hebt minder contact met andere mensen dan je wenst.
Iedereen voelt zich wel eens eenzaam. In veel gevallen verdwijnt dat eenzame gevoel vanzelf als je weer beter in je vel zit. Eenzaamheid is vooral een probleem voor mensen die het sterk of langdurig voelen. Dan kan een negatieve spiraal ontstaan.
Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich sterk eenzaam. Eenzaamheid heeft gevolgen voor gezondheid, welbevinden en meedoen in de samenleving. Dat maakt eenzaamheid een urgent probleem.
Lees hier verder.

Groepsgesprek over eenzaamheid

Iedereen heeft zich wel eens, voor korte of langere tijd, eenzaam gevoeld. Meestal weten anderen daar niet van - het is niet eenvoudig om daar op dat moment mee naar buiten te treden. Deze werkvorm geeft inzicht in hoe mensen eenzaamheid kunnen ervaren en hoe ze daarmee omgaan.
Gebruik deze werkvorm voor bewustwording, bijvoorbeeld in de kring van ouderlingen of pastoraal bezoekmedewerkers.
>Werkvorm groepsgesprek over eenzaamheid

Aandachtspunten voor de pastoraal bezoeker

Er zijn vijf vormen van contact te definiëren waaraan ieder mens behoefte heeft. Als aan elk van deze vormen wordt voldaan, is de kans dat iemand zich eenzaam voelt minder groot. De vormen van contact sluiten af met een eenvoudig aandachtspunt voor tijdens het huisbezoek.
>Aandachtspunten voor de pastoraal bezoeker

Eenzaamheid in kaart brengen in het bezoekwerk

Op huisbezoek bij een gemeentelid breng je het gesprek niet zomaar op eenzaamheid. Dat zal ook niet altijd nodig of voor de hand liggend zijn. Maar als het wel ter sprake komt of al eerder is geweest, kunt u de betreffende persoon vragen of het goed is om de eenzaamheid te onderzoeken. Als dat zo is, kunt u bijgaand model volgen.
>Eenzaamheid in kaart brengen

Plaatselijke initiatieven tegen eenzaamheid

Verschillende kerken hebben werk gemaakt van activiteiten die eenzaamheid kunnen doorbreken. Activiteiten van vijf plaatselijke gemeenten, van ‘samen eten’ tot ‘een luisterend oor’, bieden wellicht inspiratie voor uw eigen situatie.
>Eenzaamheid: plaatselijke initiatieven

Wie kent mij nog? In gesprek aan de hand van korte filmpjes

Tijdens de landelijke Week tegen Eenzaamheid in 2017 portretteerde de EO vijf mensen die eenzaam zijn. Met deze werkvorm gaat u in gesprek aan de hand van de vijf portretten en bedenkt u met elkaar wat er (nog meer) tegen eenzaamheid gedaan kan worden in de kerkelijke gemeente.
>Werkvorm Wie kent mij nog?

Twintig tips tegen eenzaamheid

Wat kan uw gemeente doen tegen eenzaamheid? Twintig tips, van eenvoudig uit te voeren suggesties tot tips die meer tijd vragen, brengen u wellicht op een idee. Kies één of meer tips uit die bij uw gemeente passen.
>Twintig tips tegen eenzaamheid

Zacheüs en eenzaamheid

In gesprek over eenzaamheid naar aanleiding van Lucas 19:1-10, de tekst die verhaalt over Zacheüs, een buitenstaander, een eenzaam man wellicht. Met enkele inleidende alinea’s, liedsuggesties, een gebed en drie korte werkvormen biedt het ook ingrediënten voor een kerkdienst in de Week tegen Eenzaamheid.
>Zacheüs en eenzaamheid

Contextuele bijbelstudie over eenzaamheid

Deze Bijbelstudie volgt de methode van Contextueel Bijbellezen. De tekst uit Johannes 5:1-15 staat centraal, het verhaal van de genezing van een man die al 38 jaar ziek was. De Bijbelstudie is interactief.
>Op verhaal komen: een contextuele bijbelstudie over eenzaamheid

Eenzaamheid in de Bijbel

‘En levenslang ben ik niet eenzaam meer’, zingt een dichter in Psalm 116. Voor veel mensen is dit vers helaas meer hoop dan werkelijkheid. Dat is in de wereld van de Bijbel niet heel anders dan vandaag de dag.
Lees over Elia en Maria, en ga aan de hand van de vragen met elkaar in gesprek.
>Eenzaamheid in de Bijbel

Kerk & Zorgdag over eenzaamheid

Op vrijdag 28 september organiseert Kerk in Actie samen met de Federatie van Diaconieën de jaarlijkse Kerk & Zorgdag rond het thema ‘Eenzaamheid, de kerk uit?!’ In het programma is aandacht voor hoe je eenzame mensen op het spoor komt, welke rol de politiek kan spelen en wat lokale kerken kunnen doen.
>kerkinactie.nl/kerkenzorgdag

Handige links

In onderstaand document treft u enkele links naar websites en publicaties bij het thema eenzaamheid. Weet u ook een handige website of publicatie? Mail deze naar webredactie@protestantsekerk.nl o.v.v. 'link eenzaamheid', dan plaatsen we deze erbij.
>Eenzaamheid: handige links

De Week tegen Eenzaamheid is een initiatief van Coalitie Erbij. Op de website samentegeneenzaamheid.nl vindt u onder meer een inspiratiebrochure en workshops/trainingen rond eenzaamheid.