SEPA & Protestantse Kerk

Europa heeft gekozen voor een gezamenlijke betaalmarkt: een Single Euro Payments Area (SEPA).

Binnen Europa kunnen we overal op dezelfde manier kunnen betalen. Het rekeningnummer IBAN, overschrijvingen, incasso’s en betaalpassen zijn zowel voor binnenlandse- als grensoverschrijdende eurobetalingen binnen SEPA te gebruiken. Ook als Protestantse Kerk - landelijk en plaatselijk - hbben we daar mee te maken.

Veel gestelde vragen

De invoering van IBAN/SEPA roept veel vraagtekens op. Hieronder de meest gestelde vragen en antwoorden. De informatie zal regelmatig worden geactualiseerd en aangevuld..

Wat is IBAN eigenlijk?

IBAN staat voor International Bank Account Number. Dit rekeningnummer is in elk land op soortgelijke wijze opgebouwd. Het nummer bestaat uit het huidige rekeningnummer, dat vooraf wordt gegaan door de landcode (NL voor Nederland), een controlegetal (twee cijfers), een code van de bank (in Nederland vier letters) en één of meerdere nullen. IBAN wordt nu nog vooral voor grensoverschrijdende betalingen gebruikt, maar straks ook voor alle binnenlandse betalingen. In Nederland bestaat IBAN uit 18 tekens, in andere landen varieert dit van 15 tot maximaal 34 tekens.

Wat is de achtergrond van deze veranderingen?

Europa is op weg naar een gezamenlijke betaalmarkt (SEPA, Single Euro Payments Area), waar we straks overal op dezelfde manier kunnen betalen. Het rekeningnummer IBAN, overschrijvingen, incasso’s en betaalpassen zijn straks zowel voor binnenlandse- als grensoverschrijdende eurobetalingen binnen SEPA te gebruiken.

Binnen welke landen gaat SEPA gelden?

SEPA omvat alle landen binnen de EU, aangevuld met Noorwegen, IJsland en Liechtenstein (die wel lid zijn van de Europese Economische Ruimte), Zwitserland en Monaco.

Wat is voor mij het voordeel van een gezamenlijke betaalmarkt?

Een gezamenlijke betaalmarkt is handig als u geld overschrijft naar het buitenland of geld vanuit het buitenland ontvangt. Denk aan het boeken van een hotel of het huren van een auto in het buitenland. Ook als u in het buitenland werkt, kunt u uw salaris op uw eigen rekening in Nederland ontvangen. En wie bijvoorbeeld een huisje in Spanje heeft, kan vanaf de eigen rekening een machtiging afgeven voor de maandelijkse energierekening.

Waar vind ik mijn nieuwe IBAN-rekeningnummer?

Uw nieuwe IBAN-rekeningnummer is nu al te vinden op uw rekeningafschriften en in de internetbankier-omgeving. Ook kunt u uw IBAN vinden door uw huidige rekeningnummer in te voeren op www.ibanbicservice.nl of www.overopiban.nl.

Ik kan een IBAN niet opvragen via www.ibanbicservice.nl, hoe kan dat?

Alle rekeningnummers die zijn uitgegeven door Nederlandse banken zijn in principe opgenomen in de IBAN BIC Service. In een aantal gevallen is het mogelijk dat het rekeningnummer niet kan worden gevonden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij sommige spaarrekeningen, rekeningen in vreemde valuta of rekeningnummers die pas enkele weken geleden zijn uitgegeven. Neem in dat geval contact op met de persoon, het bedrijf of de instantie waarvan u de IBAN wilt weten.

Waarom krijg ik een controlegetal?

Een controlegetal is nodig zodat banken kunnen controleren of het om een bestaand rekeningnummer gaat. Het controlegetal is bedoeld om te voorkomen dat door type- of schrijffouten geld wordt overgemaakt naar een verkeerd rekeningnummer. Het controlegetal is onderdeel van uw IBAN en wordt door middel van een vaste formule berekend uit de overige cijfers en letters van uw IBAN. Uw IBAN heeft dus een vast controlegetal. Heeft u meerdere IBAN’s, dan heeft u dus meerdere controlegetallen.

Hoe kan ik mijn huidige rekeningnummer naar IBAN overzetten?

Die hoeft u niet zelf om te zetten. Dit doet uw bank voor u.

Krijg ik vanzelf een nieuwe betaalpas?

Vanaf zomer 2012 zijn de banken gestart met de uitgifte van betaalpassen met daarop de IBAN. Misschien hebt u de bankpas al in uw  bezit. Op termijn krijgt iedereen een nieuwe betaalpas: wanneer dit gaat gebeuren hangt af van de vervaldatum van uw huidige betaalpas. Uw bank zal u hierover informeren.

Wordt mijn adresboek bij het internetbankieren automatisch omgezet?

De adresboeken die u gebruikt voor internetbankieren zullen door uw bank op enig moment omgezet worden naar IBAN. U wordt door uw eigen bank geïnformeerd op welk moment dit precies plaatsvindt. Het is dus raadzaam uw adresboek zo compleet mogelijk te hebben met alle rekeningnummers waar u geld naar overboekt. Dan kunnen deze straks automatisch door uw bank omgezet worden naar IBAN.

Wat verandert er voor acceptgiro’s?

De acceptgiro zal, evenals de overschrijving en de incasso, aangepast worden. Op deze manier kan de acceptgiro straks ook met het (langere) rekeningnummer IBAN worden gebruikt. Meer informatie hierover vindt u op www.acceptgiro.nl.

Het gebruik van de (papieren) acceptgiro is de afgelopen jaren sterk afgenomen, onder meer doordat steeds meer acceptgiro’s elektronisch worden afgehandeld. Ook zijn er (digitale) alternatieven op de markt. Niettemin voorziet de acceptgiro nog altijd in een duidelijke maatschappelijke behoefte. De verwachting is dat de papieren acceptgiro tot uiterlijk 1 januari 2019 nodig zal blijven. Voor die tijd worden er voor gebruikers aanvaardbare alternatieven ontwikkeld.

Worden consumenten beschermd tegen ongewenste incasso’s?

Ja. In het kader van consumentenbescherming kunnen machtigingen worden voorzien van een bovengrens (maximaal af te boeken bedrag) en kan de incassofrequentie worden ingesteld.

Daarnaast krijgen consumenten de mogelijkheid een lijst aan te leggen van organisaties van wie zij geen incasso’s (de zogenoemde ’zwarte lijst’) of juist wel incasso’s (’witte lijst’) accepteren. Een incasso waarbij de incasserende partij op de zwarte lijst staat zal niet geïncasseerd worden. Een incassant, bijvoorbeeld de kerk, zal in de toekomst moeten melden dat een gift op korte termijn wordt geïncasseerd. Na die melding kan hij of zij via internetbankieren aangeven of het bedrag wel of niet geïncasseerd mag worden.

Verandert er ook iets voor geven via machtigingen op internet?

Ja. De regels rondom machtigingen afgeven via internet gaan ook veranderen. Nu kunnen mensen nog via websites geld geven aan goede doelen door een machtiging af te geven. Dat gebeurt in veel gevallen door een ‘vinkje’ te zetten. In de nieuwe regels is dit niet meer voldoende. Voortaan is een fysieke handtekening nodig om de machtiging geldig te doen zijn. Goede doelen en andere geldwervende organisaties beraden zich nog op goede oplossingen hiervoor.

Ook voor doorlopende machtigingen gelden nieuwe regels. Stel: een van uw gemeenteleden heeft de kerk of Kerk in Actie gemachtigd om voor een langere periode een bedrag van zijn of haar rekening af te schrijven. Dat gebeurt nu automatisch, zonder aankondiging. In de nieuwe regels moet de kerk of Kerk in Actie minimaal één keer per jaar het gemeentelid persoonlijk informeren wanneer er geïncasseerd wordt.

Waarom gaan we in Nederland per 1 februari 2014 over?

De einddatum van 1 februari 2014 is in Europese wetgeving vastgelegd. Dan moeten alle 32 landen binnen SEPA over zijn op IBAN. Een einddatum biedt duidelijkheid aan alle aanbieders en gebruikers van het betalingssysteem. Ook maakt een einddatum de overgangsperiode zo kort mogelijk waarin dubbele systemen moeten worden gebruikt. Consumenten en bedrijven hebben de tijd om te wennen aan IBAN als rekeningnummer. En bedrijven kunnen zich voorbereiden om hun administraties, systemen en software aan te passen aan de nieuwe standaarden.

Gaan we op 1 februari 2014 in één keer over op IBAN?

Nee. De invoering gaat gefaseerd: de komende jaren zullen steeds meer bedrijven, organisaties, overheden en consumenten overgaan op IBAN. Vanaf 1 februari 2014 kan iedereen alleen nog maar gebruik maken van IBAN als rekeningnummer. Tot die tijd blijven er twee betalingssystemen naast elkaar bestaan en kan er gebruikt worden gemaakt van zowel het huidige rekeningnummer als de IBAN.

Kan ik mijn IBAN behouden als ik naar een andere bank overstap?

IBAN kan net als het huidige rekeningnummer niet worden meegenomen naar een andere bank. Wel kunt u in Nederland gebruik maken van de Overstapservice, een initiatief van de gezamenlijke banken. Deze overstapservice wordt ook in andere landen ingericht. Daarnaast vormt het meenemen van rekeningnummers (nummerportabiliteit) een aandachtspunt op Europees niveau, als middel om de concurrentie tussen banken verder te verhogen.

Wat gebeurt er met BIC?

Op dit moment moeten consumenten en bedrijven voor grensoverschrijdende betalingen zowel de IBAN als de BIC (Bank Identifier Code) aanleveren bij een betaalopdracht aan de bank. Dit is nodig om betaaltransacties tussen banken uit te wisselen. In de toekomst kunnen bedrijven en consumenten bij het geven van een betaalopdracht in euro’s binnen het SEPA-gebied volstaan met alleen een IBAN. Voor binnenlandse betalingen vanaf 1 februari 2014, voor grensoverschrijdende eurobetalingen vanaf 1 februari 2016. De bank voegt dan zelf de BIC toe om de betaalopdracht goed te kunnen verwerken.

Wat zijn de belangrijkste SEPA-veranderingen voor LRP?

Een belangrijke stap in de eenwording van het Europese betalingsverkeer is het uniformeren van het betalingsverkeer.  Deze integratie, onder de noemer SEPA (Single European Payment Area), staat gepland voor 2013 en is van invloed op de wijze waarop u betalingsbestanden aanbiedt en op de wijze waarop u ontvangsten registreert.  Binnen het LRP-Team is een werkgroep opgericht die de consequenties van SEPA in kaart heeft gebracht. Momenteel overlegt deze werkgroep met de afdeling ICT en een externe ontwikkelaar om te bepalen hoe de Europese eisen zo efficiënt mogelijk in LRP kunnen worden geïmplementeerd. Deze implementatie zal grotendeels samenvallen met de geplande update van 2 september 2013 .

Een aantal zaken rondom SEPA kunnen echter niet door het LRP-Team worden geregeld :

1. Vanaf 2 september 2013 is het niet meer mogelijk om uw huidige acceptgiroformulieren te printen vanuit LRP. Conform de nieuwe eisen die door de Nederlandse banken aan de acceptgiro worden gesteld zal er vanaf 2 september 2013 alleen een IBAN-acceptgiro kunnen worden geprint vanuit LRP.

2. Ook zult u uw bankcontracten moeten vernieuwen. Als u momenteel beschikt over een incasso- of acceptgirocontract waarin staat vastgelegd dat u acceptgiro’s afdrukt of incasso’s aanlevert, dan zult u dit contract moeten vernieuwen. U heeft tot het einde van  dit jaar (2013) de tijd om uw incassocontract te vernieuwen. Wij adviseren u echter dit te doen voordat u begint met de voorbereidingen voor de Actie Kerkbalans 2014.

3. Om na 2 september 2013 zelf nog acceptgiro’s te mogen printen, zult u voor deze datum uw acceptgirocontract moeten vernieuwen. U kunt daar voor terecht bij uw bank vanaf 1 mei 2013. Uw bank zal u vragen een acceptgiro testbestand aan te leveren. Dit testbestand is eveneens vanaf 1 mei 2013 beschikbaar in LRP. 

4. Alle bankrekeningnummers in Europa zullen worden omgezet naar IBAN nummers. Een IBAN nummer is uw huidige rekeningnummer voorafgegaan door een aantal codes waaronder nummer dat uw bank aanduidt en het land waarin uw rekeningnummer staat geregistreerd. In de komende periode zal het LRP-Team alle in LRP geregistreerde bankrekeningnummers laten converteren naar IBAN nummers. Uit ervaringen van andere organisaties blijkt dat bij deze conversie gemiddeld 10% van de rekeningnummers niet kan worden geconverteerd. U ontvangt te zijner tijd van het LRP-Team een lijst met rekeningnummers die niet kunnen worden geconverteerd met daarbij het verzoek om de geldigheid en het gebruik daarvan in LRP te controleren.

De absolute (landelijke) overstap naar SEPA is op 1 februari 2014. Vanaf dat moment zal al het betalingsverkeer in Nederland en Europa via de SEPA-normen plaatsvinden. Binnen de Dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland loopt LRP voorop in het implementeren van de nieuwe eisen aan het betalingsverkeer. Door op  2 september 2013 a.s. al volledig ‘SEPA-proof’ te zijn voorkomen we  dat SEPA een obstakel wordt  in de uitvoering van Actie Kerkbalans 2014. 

Hoe kan ik mijn plaatselijke gemeente voorbereiden op de overgang naar SEPA?

De tijd dringt, dus het is belangrijk om nu van start te gaan. Stel binnen de plaatselijke gemeente een werkgroep samen vanuit verschillende disciplines. Gezamenlijk kan het SEPA-vraagstuk worden bestudeerd en aangepakt. Te denken valt daarbij aan Kerkbeheer, de diaconie,  de ZWO-commissie, de redactie van het kerkblad en de webmaster.

Bespreek binnen de plaatselijke SEPA-werkgroep hoe u de gemeenteleden kunt informeren over de veranderingen. Denk daarbij aan artikelen in uw kerkblad, een presentatie op een gemeente-avond en persoonlijke voorlichting. Dit is vooral van belang voor mensen die geen gebruik maken van internet.

Met de komst van SEPA komen de huidige (korte) rekeningnummers te vervallen. Neem het nieuwe IBAN nummer – naast het huidige vertrouwde nummer – op in alle uitingen, zoals kerkblad, flyers, liturgie, jaarverslag, website, enzovoorts.

Substantiële verhoging geweigerde incasso’s

Incassanten geven aan dat zij sinds de overgang naar SEPA geconfronteerd worden met een substantieel hoger percentage geweigerde incasso’s: denk aan 4% tot 6% op een incassobestand. Vaak is stornoverwerking handwerk. De stapels papieren bankafschriften worden fors hoger.
>Ga naar LRPnetwerk voor een lijst Verwerken storno codes

>Voor meer vragen en informatie: info@protestantsekerk.nl; (030) 880 1880