Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

Stelling: Wie predikant wil worden, moet Hebreeuws leren

Drie predikanten reageren op de stelling: Wie predikant wil worden, moet Hebreeuws leren. ¨Het is belangrijk om Joodse teksten levend te houden, ze ons niet toe te eigenen, maar ons er wel door te laten voeden.¨

Niels de Jong

Niels de Jong is predikant van pioniersplek Noorderlicht te Rotterdam.

Ik heb het voorrecht gehad om in Afrika kennis te maken met de lokale kerk. Daar heb ik buitengewoon geschikte en bevlogen predikanten aan het werk gezien bij wie geen Hebreeuws in het opleidingspakket had gezeten. In de kerkgeschiedenis hetzelfde verhaal – ook daar uitstekende predikers te vinden zonder kennis van het Hebreeuwse schrift.  In onze tijd en context zie ik migrantenvoorgangers en missionaire pioniers – zonder opleiding in het Hebreeuws – bij wie de verkondiging van de bijbelse boodschap in zeer goede handen is. Andersom ken ik predikanten die wekelijks de Bijbel in een van de grondtalen lezen, maar er op zondag een potje van maken. Kortom, de praktijk uit heden en verleden overtuigt mij niet van de stelling. Daarnaast lees ik ook nergens dat kennis van het Hebreeuws een voorwaarde is om een goede en getrouwe herder en leraar te zijn. Ik lees dat andere zaken van veel groter belang zijn, bijvoorbeeld vervulling met de Heilige Geest, hart voor het Evangelie, betrouwbaarheid, een christelijke levensstijl, et cetera. Kennis van het Hebreeuws kan dus nuttig zijn en ook ik doe er mijn voordeel mee. Maar het is geen essential voor een goede invulling van het predikantschap.

Janneke Stegeman

Dr. Janneke Stegeman is publiek theoloog en bijbelwetenschapper.

Van predikanten worden heel veel en ook nogal uiteenlopende kwaliteiten verwacht. Je moet goed kunnen organiseren, pastoraal vaardig zijn en om op zondag een preek te kunnen schrijven is het nodig om iets van bijbelwetenschap te weten. Ik snap goed dat de kennis van Hebreeuws dan een van de dingen vormt waarvan je je afvraagt of het echt nodig is. Of kun je bijvoorbeeld met hbo-theologie of zonder Hebreeuws ook predikant worden? Ik ben zelf oudtestamenticus en pleit graag voor het belang van dat vak. Taal geeft een eigen, bijzondere toegang tot teksten, cultuur, manieren van denken. Dat is nodig, want die teksten zijn oud en komen uit een andere wereld. Hoe zorgvuldig gecomponeerd en spannend de teksten zijn, zie je nog veel beter als je ze leest in het Hebreeuws. Daar komt bij: het Europese christendom kent een lange traditie van anti-judaïsme en ook antisemitisme. Dat we de Tenach of het Oude Testament ondergeschikt maken aan het Evangelie, Jezus enigszins losmaken van zijn eigen bronnen, ligt steeds weer op de loer. Daarom is het zo belangrijk die Joodse teksten levend te houden, ze ons niet toe te eigenen, maar ons er wel door te laten voeden.

Alain Verheij

Alain Verheij is gespecialiseerd in de Hebreeuwse Bijbel en doet promotieonderzoek naar de Ugaritische taal. Hij is lid van het Theologisch Elftal van Trouw.

Als ik bij het principe begin zeg ik: ja, natuurlijk. Een predikant moet (onder andere) in staat zijn om bijbelteksten te ontsluiten voor de hedendaagse hoorder van die teksten. Om die vertaalslag te kunnen maken, moet de predikant de Hebreeuwse taal machtig zijn. Je hoeft geen Hebreeuws te kennen om een bijbelverhaal te kunnen begrijpen. Je moet wel Hebreeuws kennen om een bijbelverhaal grondig te bestuderen – en dat ligt toch vaak aan de basis van een preekvoorbereiding.
Begin ik bij de praktijk, dan constateer ik dat veel doorgewinterde dominees die ik ken helemaal niets meer doen met hun Hebreeuws. Twintig jaar na de opleiding is hun kennis van die taal weggezakt tot een klok-klepel-niveau. In de drukke doordeweekse praktijk komen ze niet meer toe aan een arbeidsintensief middagje Hebreeuws. Of ze hebben er niet vaak genoeg het nut van ervaren en boren liever emotionele, thematische of actuele bronnen aan voor hun preek. Misschien zelfs op verzoek van de gemeente. De vraag naar Hebreeuws lijkt me er dus eentje voor een beroepingstraject. ‘Vindt u kennis van het Hebreeuws belangrijk?’ Als gemeente én predikant dan zo onverstandig zijn om ‘nee’ aan te geven, hebben we voor mijn part een match.

Kerk & Israël Onderweg

Deze reacties stonden eerder in het kwartaalblad Kerk&Israel Onderweg

Lees hier het septembernummer online. 

Ook een abonnement op Kerk&Israel Onderweg? Klik hier om aan te melden.

Lees meer over

Het thema Kerk & Israël