Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde

´Je verandert van gever in ontvanger´ - Waarom de combinatie missionair-diaconaal vaak gevoelig ligt

Hulpverlening vanuit de kerk, is dat per definitie missionair? Heeft diaconaat een verborgen agenda? Gerdine Westland, coördinator Binnenlands Diaconaat van Kerk in Actie, over waarom de combinatie missionair-diaconaal vaak gevoelig ligt.

Als ik nadenk over het onderscheid tussen missionair en diaconaal, komen me verschillende gemeenteleden voor de geest uit de gemeenten van Antwerpen en Amsterdam, waarvan ik deel uitmaak(te). Ze zijn in de loop van de tijd komen aanwaaien via ´open kerk´ of een maaltijd, mensen in kwetsbare situaties, op zoek naar geborgenheid, soms ook op zoek naar financiële steun of praktische hulp. Ze eten mee, ze komen naar de vieringen en er is er ruimte voor gesprek. Ik denk niet dat ze zich druk maken over begrippen als missionair en diaconaal.

Redden en dienen
In de kerk maken we vaak wel onderscheid. Diaconaat heeft van oudsher een eigen plek in de kerk. Door de Bijbel heen wordt duidelijk dat geloven zonder inzet voor gerechtigheid en barmhartigheid haar doel voorbij schiet. In Amos 5 wordt het scherp gesteld. De samenkomsten en de offers van Israël zijn niets waard, omdat er geen gerechtigheid is. Tegelijk is het goed om dat diaconaat niet los te maken van de verkondiging van het evangelie, iets wat zomaar kan gebeuren vanuit verlegenheid of onzekerheid over die boodschap. Vorig jaar riep de huidige theoloog des vaderlands Stefan Paas tijdens de bijeenkomst van Kerk in Actie met het thema “Wat is missionair-diaconaal?” op tot eenvoud en teruggaan naar waar het Jezus ook om te doen was: redden en dienen.

Weerstand
Waarom dan toch die vraag naar onderscheid? Ik denk vanwege een allergie voor die combinatie van redden en dienen. Ik proef dat vooral bij diaconale initiatieven: weerstand tegen een verborgen agenda. Moeders die bij een kinderkledingbank komen, gezinnen die begeleid worden in situaties van schulden en armoede of gewoon komen eten, willen we helpen om weer rechtop te staan. We willen hun kwetsbaarheid toch niet misbruiken en brood en hulp slechts lokaas laten zijn voor onze overtuiging? Terecht dat er door diakenen en diaconaal werkers bij zo’n insteek op de rem getrapt wordt. Mag dan bij diaconale initiatieven nooit een evangeliewoord klinken? Natuurlijk wel. Laat elke kerk vooral doen wat past bij de eigen identiteit en laten we elkaar de maat niet nemen. Maar wees transparant over je doelstellingen en bovenal: het gaat om presentie en ontmoeting. Luister en wees nabij.

Handen en voeten
In die ontmoeting ontdekken we met onze naaste het goede leven van het Koninkrijk. We huisvesten, kleden en voeden de ander. Misschien niet eens als bewust diaconaal handelen, laat staan als project, maar omdat we doen wat Christus heeft gevraagd. Door handen en voeten te geven aan het evangelie, leer je te leven en word je vooral zelf bekeerd. Het verdiept je geloof en verandert je van gever in ontvanger. Zelf raak ik er in zulke ontmoetingen altijd weer opnieuw van overtuigd hoe goed het nieuws van het evangelie is, en ja, daar ziet die ander dan soms iets van, onbedoeld en gaandeweg. Neem de maaltijd, zowel in het missionaire werk als in het diaconaat de meest voorkomende activiteit. Gewoon ontspannen, iedereen aan tafel, houd een Bijbel bij de hand en luister, het kan zomaar zijn dat iemand ernaar vraagt. Wij zijn van de kerk toch?


Stappenplan
Wilt u uw diaconale activiteit missionair maken? Lees een praktisch stappenplan in het artikel ´Vijf tips om uw diaconale activiteit toegankelijk te maken voor iedereen´ op de website van Kerk in Actie.

 

 

Lees meer over

Het thema Diaconie