Protestantse Kerk
Doorgaan naar hoofdinhoud

‘Niet verstoppen na aanslagen’

Partnerorganisatie van Kerk in Actie waarschuwt voor isolatie na aanslagen op kerken in Egypte.

De aanslagen op kerken hebben christenen in Egypte geschokt. Uit angst neigen ze er nu naar zich te isoleren. “Maar dat is het slechtste wat we kunnen doen”, waarschuwt Michael El Daba van de christelijke ontwikkelingsorganisatie CEOSS, partnerorganisatie van Kerk in Actie. “Dan winnen de extremisten juist terrein.”

In december 2016 eiste een bomaanslag in een kerk in Egypte al bijna dertig slachtoffers. De schok was nog maar net weggeëbd toen er begin april opnieuw twee bommen afgingen in kerken.

Beide keren hadden de terroristen hun tijdstip en doelwit strategisch gekozen. De aanslagen werden bewust vlak voor Kerst en op Palmzondag gepleegd. “Het zijn belangrijke dagen voor ons, en er zijn dan veel mensen in de kerk”, aldus Michael El Daba. Hij werkt als manager fondsen, relaties en media bij de christelijke organisatie CEOSS, partner van Kerk in Actie en een van de grootste lokale ontwikkelingsorganisaties in Afrika. “Het lijkt een trend om aanslagen te plegen rond de feestdagen.”

In december was de Botroseya-kerk in Caïro het doelwit. Deze ligt naast het hoofdkwartier van de Koptisch-Orthodoxe kerk, tevens de zetel van de paus. In april had de Koptisch-orthodoxe paus opnieuw gedood kunnen worden. Hij ging op Palmzondag namelijk voor in Alexandrië.

Dat de paus het er levend vanaf bracht en er niet nog meer slachtoffers vielen, is volgens El Daba te danken aan de portier van de kerk. “De terrorist wilde op Palmzondag via een zijingang de kerk in gaan, maar de portier stuurde hem naar de hoofdingang, waar hij door de beveiliging heen moest.” Toen het apparaat begon te piepen, blies de man zichzelf op. “Als hij de bom midden in de kerk af had laten gaan, was de ravage compleet geweest.”

Isoleren

De aanslagen begin april hebben volgens El Daba een grote schok veroorzaakt. “Onze geest was gebroken”, zegt hij. “Christenen waren enorm aangeslagen. Na de aanslag in december zou de veiligheid verbeteren. Er werd ook wel strenger gepatrouilleerd, maar een extra politieagent voor de kerk betekent natuurlijk nog niet dat het daadwerkelijk veiliger is.”

Angst zorgt er momenteel voor dat mensen nu juist vaker naar de kerk gaan, “al heeft dat soms te maken met een verkeerde theologie”, zegt El Daba. “Sommige mensen denken dat ze eerder naar de hemel zullen gaan als ze sterven in de kerk.”

Een groter gevaar is volgens hem echter dat christenen zich niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk terugtrekken achter hun eigen kerkmuren. “Christenen zoeken momenteel veiligheid en daarom richten ze zich vooral op hun eigen gemeenschap. Daar vinden hun sociale activiteiten plaats, daar gaan hun kinderen naar school, daar gaan ze naar het ziekenhuis. Door de aanslagen groeit de gettomentaliteit: christenen isoleren zich van de rest van de samenleving.”

Wortel schieten

Als verschillende bevolkingsgroepen elkaars leefwereld niet kennen en nooit met elkaar praten, ontstaan er vooroordelen, weet El Daba. “Er is al een gat tussen moslims en christenen, maar op deze manier wordt dat alleen maar groter. Mensen met extreme ideeën zullen in het gat springen en anderen, zoals gematigde moslims, zullen hun ideeën geloven. En dan kan het geweld wortel schieten.”

“Het slechtste wat we nu als kerk kunnen doen, is ons terugtrekken”, benadrukt hij. “Het gat mag niet groter worden, anders zullen de extremisten terrein winnen.”

Overleven

CEOSS, de organisatie waar hij voor werkt, is ooit opgericht door de Protestantse Kerk in Egypte. Een van de doelstellingen van CEOSS is om de dialoog tussen moslims en christenen in Egypte te bevorderen. “We zijn vorig jaar begonnen met een pilotproject waarin beide groepen met elkaar samenwerken en tegelijk de dialoog met elkaar aangaan. Door deze aanpak zien we aan beide kanten de ogen opengaan.”

“Veel moslims hebben vooroordelen over christenen, bijvoorbeeld dat ze de hele dag door dronken zijn, zich nooit wassen of dat ze wapens in de kerk bewaren. Doordat ze samenwerkten, zagen deze moslims nu dat christenen ook gewone mensen zijn. Ze zetten hun vooroordelen aan de kant. De christenen leerden op hun beurt om uit hun getto te komen en contact te leggen met moslims.”

Ondanks de aanslagen moeten christenen en kerken naar buiten treden en laten zien dat ze willen werken aan de samenleving. “Alleen door te laten zien wie we werkelijk zijn, kunnen we overleven als kerk.”

> Michael El Daba was eind april op uitnodiging van Kerk in Actie te gast op de Werelddag in Ermelo.

Interview en foto: Marusja Aangeenbrug