Brandpunten in de verkondiging

‘Waar komt het in de verkondiging in onze tijd op aan? Waar staat de kerk voor?’ De theologische handreiking ‘Brandpunten in de verkondiging – hoe christelijk geloven vandaag verschil maakt’ geeft antwoord op deze vragen.

Aanzet tot gesprek

Deze notitie wordt door de generale synode als aanzet tot gesprek over de kerkelijke verkondiging aangeboden aan predikanten, kerkenraden en gemeenten. ‘Brandpunten in de verkondiging’ kan dienen voor persoonlijke bezinning, maar zou ook besproken kunnen worden in bijvoorbeeld werkgemeenschappen van predikanten en kerkenraden en in het vormings- en toerustingswerk van de gemeente een plaats kunnen krijgen. > Download de handreiking

Vier brandpunten

In de notitie wordt gesproken over de volgende vier thema’s:

Schepping en eerbied
De wereld is Gods wereld. Dat levert een horizon op die haaks staat op een cultuur die meent zelf alle zin te moeten stichten. Zin en goedheid worden ons aangereikt. Er is veel om voor te danken. (..) Het leven heeft diepte, er is kennelijk meer tussen hemel en aarde dan we kunnen meten, tellen en wegen. Zonder dat besef ‘verplat’ ons leven. (..) God is er, neemt initiatief, bemoeit zich, is bewogen. (..) De kerk verzet zich tegen verplatting, alsof de mens niet meer zou zijn dan een optelsom van genetische factoren en neurologische processen. En ze verzet zich tegen een levensstijl die zich tevreden stelt met consumeren of alle hoop vestigt op materiële voorspoed.

Kwaad en hoop
In gesprekken over kwaad en lijden doen we heel vaak net alsof wij de situatie van buitenaf kunnen beoordelen, en in onze theodicee-pogingen versterken we die suggesties soms zomaar. God is dan iemand over wie we spreken en van wie we op grond van Zijn kwaliteiten meer hadden verwacht; het is dan als het ware aan ons om Hem te ‘redden’. (..) Daarom komt het erop aan vanuit de afstandelijk gestelde theodiceevraag door te stoten naar een realistische zondeleer. Dan praten we niet meer over God, maar bevinden we ons voor het aangezicht van God, en komt het dichtbij. Voor verreweg het meeste lijden op aarde blijken wij mensen zelf linksom of rechtsom verantwoordelijk.

Openbaring en vertrouwen
Van God en van buiten ons bestaan komt de aanstoot en het initiatief. Voor het optreden van de voorganger in de eredienst, in gebed, in preek, in sacrament en in het pastoraat is dat van vitaal belang. Gebed is geen verkenning van onze innerlijke gevoelswereld, geen geleide meditatie, maar richt zich op God en zijn beloften en is daarmee wezenlijk vraaggebed. (..) Van die openbaring leeft de kerk, en ze kan daar niet achter terug. ‘Aan óns is het geopenbaard’ – dat is niet de taal van de arrogante, maar van de verrassing, de verwondering die leidt tot vertrouwen.

Gemeenschap en transformatie
Belangrijke hedendaagse theologen wijzen terecht op het enorme belang van de christelijke gemeenschap als tegengemeenschap in een individualistische tijd. Door samen te komen, schuren we ons aan elkaar, laten we onze karakters vormen door het lezen van de Bijbel, oefenen we ons in het nieuwe leven, zoeken we naar waar het erop aankomt om het verschil te maken met onze omgeving.

Theologische bezinning

In april 2014 gaf de generale synode aan dat de bezinning op de inhoud van het geloof van groot belang is. Om die reden is aan twee theologen, prof. dr. Gijsbert van den Brink en prof. dr. Cees van der Kooi, gevraagd een notitie te schrijven met daarin een theologische bezinning op de verkondiging. Deze notitie is in april 2015 goedgekeurd.