Welke rituelen zijn er voor de gedachtenisdienst?

In bijna negentig procent van de protestantse gemeenten wordt tijdens de laatste zondag van het kerkelijk jaar stilgestaan bij de mensen die het afgelopen jaar zijn overleden. Het noemen van de namen van de overledenen is altijd een bijzonder en plechtig moment. Welke rituelen zijn er te bedenken om dit moment nog meer betekenis te geven?

Symbolische handelingen kunnen helpen een overgang te maken; ze markeren het afsluiten van een fase en het ingaan van een nieuwe. Ze geven daarnaast uiting aan een gevoel van verbondenheid met degenen die dezelfde rituelen uitvoeren.

Rituelen

  • Tijdens het noemen van de namen van de overledenen kan bij iedere naam een kaars worden aangestoken (aan de paaskaars) of er kan een steentje met de naam van de overledene worden neergelegd op een herdenkingstafel. 
  • Op zo’n tafel kunnen waxinelichtjes worden neergezet door iedereen in de kerk die graag een lichtje wil ontsteken voor iemand die ze missen. Kinderen en jongeren kunnen dus ook meedoen.
  • Mocht er een herdenkingshoek zijn, dan kan van tevoren aan gemeenteleden gevraagd worden een bloem mee te brengen die ze daar kunnen neerleggen.
  • Mooi is ook als de gemeente een mooie kaart met een bemoedigende tekst meegeeft aan alle bezoekers in de dienst. Of bestel voor nabestaanden het boekje 'Ik bewaar je', met passende teksten, gedichten en aandacht voor omgaan met verlies.

“We houden er rekening mee dat er mensen in de dienst zitten die anders niet komen. De dienst duurt niet te lang, bevat veel muziek en niet te veel woorden.”
- ds. Mirjam Hulzebos, Protestantse Gemeente Britsum-Cornjum-Jelsum

"Een kruisje met de naam en sterfdatum van een overledene wordt opgehangen in de kerk. Een jaar na het overlijden gaat de wijkouderling of de predikant bij de nabestaanden op bezoek om het kruisje te overhandigen. We hebben dit bedacht om een jaar later nog weer contact te kunnen zoeken.”
- ds. Jet Lieftink, Protestantse Gemeente Neede

Hoe zit het met de AVG?

In het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) kreeg de Protestantse Kerk de laatste maanden vaak de vraag of de naam van een overledene genoemd mag worden in de dienst en vermeld in het kerkblad (met foto). De AVG heeft geen betrekking op overleden personen en verbiedt deze dingen niet. Wel is het goed hierover af te stemmen met de nabestaanden.

 

Stel uw vraag
Deze vraag stond als 'Vraag van de maand' in het novembernummer van woord&weg. Heeft u ook een vraag? De dienstenorganisatie denkt met u mee! Stel uw vraag via tel. (030) 880 18 80 (ma t/m do van 09.00 – 21.00 uur, vrij van 09.00 – 16.00 uur) of via info@protestantsekerk.nl.

Lees ook:

Terug naar overzicht