Waarom een preek over orgaandonatie nodig is

Wat heeft Leviticus ons te zeggen over het afstaan van een nier? Ds. Henk Boter gaat hete hangijzers niet uit de weg en houdt een preek over orgaandonatie.

Christenen kunnen nogal worstelen met de vraag of zij zich wel of niet als donor moeten registreren. Ds. Henk Boter heeft zelf ervaring met orgaandonatie, maar dan als ontvanger. “Ik ben al mijn hele leven ziek en dus ook altijd al bezig geweest met orgaandonatie. Het is in ieder geval niet zo dat ik, omdat ik een nier heb ontvangen, automatisch voor het nieuwe systeem ben. Ik weet uit eigen ervaring hoeveel positiefs een transplantatie kan brengen, maar ik realiseer me ook hoezeer ik geluk heb gehad met dit geschenk. Want dat is het in mijn ogen: een geschenk. Daarom kun je niet zeggen dat je recht hebt op een orgaan.” Mede hierdoor werd hij gevraagd door de Gereformeerde Kerk in Noordeloos om voor te gaan over dit onderwerp (>Beluister hier de dienst. Avonddienst van 30 april 2017). 

“Een echte christen heeft maar één nier”

Ds. Boter: “Ik heb het geluk dat een lid van de gemeente anoniem een nier gedoneerd heeft. Zijn stelling is dan ook dat een echte christen maar één nier heeft.” Tijdens de preek gaf ds. Boter ruimte om te discussiëren over deze stelling. “Wij hebben elkaar bevraagd op onze ervaringen als donor en ontvanger. Dan begin je vanzelf al anders omdat het dan over donatie door een levende donor gaat, en daar gaat de huidige politieke discussie niet over.” Hoewel de meningen over orgaandonatie verschillen, waren de reacties na afloop van de preek positief, vooral het gesprek waar iedereen aan mee mocht doen werd gewaardeerd. 

Maakbaarheid tegen elke prijs?

Ds. Boter neemt naastenliefde als uitgangspunt bij zijn preek. Naastenliefde houdt in dat je omziet naar mensen die het minder hebben dan jij. “Probeer je eens te verplaatsen in iemand die een nieuw orgaan nodig heeft’’. Hij stelt wel dat de vragen die hij oproept tijdens de preek sturend en suggestief kunnen overkomen. “Het is ook goed om eerlijk naar jezelf te zijn en te bedenken of je kunt en wilt doneren. Als je het echt niet kunt of wilt, bijvoorbeeld omdat je ervan overtuigd bent dat je na je dood je organen nodig hebt, moet je het niet doen.”

Een andere kanttekening plaatst ds. Boter bij de maakbaarheidsgedachte van het leven. Het idee dat we ons leven ontvangen, dat we gezondheid ontvangen verdwijnt soms naar de achtergrond. “We willen ons leven zo perfect mogelijk hebben en maken, zelf in de hand houden bovendien. Een typische maakbaarheidsgedachte. Daarmee verdwijnen ook noties als dankbaarheid en bovendien raken we het zicht kwijt op wat je leven voor zin heeft als je niet volledig gezond bent. Het leven van iemand een orgaan nodig heeft, maar niet ontvangt, heeft ook betekenis”.

Bijbel over orgaandonatie

Een kerkdienst over orgaandonatie heeft wel beperkingen. “De Bijbel zegt natuurlijk maar weinig over orgaandonatie, ik benadruk graag andere perspectieven. Vragen die ik belangrijk vind zijn: Wat is het om te geven? Wat betekent het om te ontvangen? Wat is dankbaarheid?” Tijdens de dienst werd er uit Leviticus gelezen over heiligheid van het leven en de zorg voor mensen die het minder getroffen hebben en uit Lucas over de Barmhartige Samaritaan. “Wat je uit die tekst gedeelten kunt meenemen zijn niet direct toepasbare regels, maar wel een levenshouding, een gerichtheid en een bewustzijn van het gelovend leven.’’ Volgens ds. Boter is het niet de bedoeling dat je aan het eind van de dienst weet of je nu wel of geen donor moet worden, maar heb je wel meer bagage meegekregen om een weloverwogen keuze te kunnen maken.

Tips voor een preek over orgaandonatie

1. Kies voor een vrije preek vorm waarbij ruimte is voor discussie

2. Zoek aansluiting door ervaringsdeskundigen aan het woord te laten

3.Benoem naastenliefde en bespreek bijvoorbeeld deze vragen:

-Wat betekent het om te geven?

-Wat betekent het om te ontvangen?

-Wat maakt het leven waardevol?

-Wat is dankbaarheid?

-Wanneer ben je naaste?

4. Kijk ook naar andere bijbelgedeelten dan alleen het verhaal van de Barmhartige Samaritaan

5. Benoem ook de tegenargumentatie en respecteer andere overtuigingen

Vandaag wordt er in de Eerste Kamer vergaderd over de wetgeving rondom orgaandonatie. Ook werd er tijdens een vergadering van de generale synode een paneldiscussie gehouden over dit onderwerp. Via onze kanalen willen wij hier aandacht aan besteden. 

Bekijk hier een impressie van het panel gesprek over orgaandonatie.

 

Terug naar overzicht