‘Voor God ben je geen loser’

portret Jan Dirk Wassenaar

Jan Dirk Wassenaar vraagt zich af: 'Hoe goed moet je zijn?’

Ter gelegenheid van 500 jaar protestantisme gaat de estafette ‘Als een lopend vuur’ door alle Nederlandse provincies. Na Limburg en Gelderland volgt Overijssel in januari.

In elke provincie staat één thema centraal. Voor Overijssel is dat ‘Hoe goed moet je zijn?’. Dr. Jan Dirk Wassenaar, predikant van de protestantse gemeente in Hellendoorn en estafetteleider voor Overijssel, licht het toe.

‘Hoe goed moet je zijn?’ is het thema in Overijssel. Typerend voor de Reformatie?

“Die vraag is een moderne vertolking van wat vanouds onder woorden werd gebracht in de zogenaamde rechtvaardigingsleer. Het is het hart van de kerkhervorming, althans voor de lutherse traditie. Luther heeft erg geworsteld met de ‘gerechtigheid Gods’: Ben ik als mens wel goed genoeg voor God? Op een gegeven moment kreeg hij het bevrijdende inzicht dat God die gerechtigheid niet vráágt, maar schénkt. ‘De rechtvaardige leeft uit geloof.’ Met andere woorden: het heil wordt niet verkregen door de goede werken van de mens. De levendige aflaathandel in de Rooms-Katholieke Kerk van de zestiende eeuw wekte die indruk.”

Het is ook voor calvinisten het hart?

“Die stemmen er van harte mee in, maar scherpen het wel aan: Als gerechtvaardigd mens moet je oprecht proberen te leven naar Gods wil, tot zijn eer, uit dankbaarheid. Ik wil niet suggereren dat lutheranen daar niets van moeten hebben, intégendeel, het is een ander accent.”

Het blijft een aangelegen thema?

“Je hoeft het heil niet te verdienen met je eigen prestaties. Een vraag voor nu is wel in hoeverre het besef nog leeft dat een mens gerechtvaardigd moet worden voor God. Soms lijkt het of Gód zich moet rechtvaardigen om voor ons acceptabel te zijn. Is dat schuld- en zondebesef van Luther er nog wel, dat de mens ten diepste onwaardig is? In gesprekken met familie voor een uitvaartdienst is nogal eens de teneur: Opa leefde altijd netjes, hij komt er wel. Alsof dat de kern van het evangelie is. Men denkt een heel christelijke opmerking te maken, maar beseft niet dat opa er alleen komt door ‘het volbrachte werk van Christus’.”

Hoe zou u het thema naar vandaag willen toespitsen?

“Wij leven in een prestatiemaatschappij. De lat ligt hoog. ‘Hoe goed moet je zijn?’ is een belangrijke vraag voor iedereen. Er wordt van alles en nog wat van ons verwacht. Dat begint al bij kleine kinderen op de basisschool. Natuurlijk mogen die best nog spelen, maar als het even kan, moeten ze ‘een werkje maken’ oftewel spelenderwijs leren. Zo worden ze voorbereid op hun toekomst. Zonder diploma bereiken ze niet veel. En als je niet veel bereikt, ben je een ‘loser’. ‘Je bent nooit goed genoeg. Het kan altijd beter!’ Je moet voortdurend jezelf bewijzen. Dat blijft niet zonder gevolgen. Velen krijgen faalangst of raken burn-out.”

Het evangelie wijst een andere weg?

“Dat het nooit goed genoeg is en dat het altijd beter kan, geldt gelukkig, Goddank, niet voor onze verhouding tot God, zo heeft Luther duidelijk gemaakt. Het christelijk geloof zegt: Als het er op aankomt, mag je als bevrijd mens leven, dankzij Christus.”

Daar bent u dankbaar voor?

“Absoluut. Die genade is een geschenk van God. Het blijft wel levenslang leren om als bevrijd en dankbaar mens te leven. Het zal altijd vallen en opstaan zijn.”

Door Jan Kas

>Meer informatie

 

Terug naar overzicht