Poerim: Wat kunnen we leren van Ester?

Vandaag viert de Joodse gemeenschap Poerim. Een feest dat christenen niet vieren, maar het verhaal is wel bekend, namelijk uit het bijbelboek Ester. Hierin wordt verteld hoe een Joods meisje, genaamd Ester, met de machtige koning Ahasveros trouwt. Maar wat voor diepere laag zit er eigenlijk in het verhaal van Ester? Een rabbijn legt het uit.

Leerhuis in de Marktpleinkerk

De werkgroep Kerk en Israël van de classis Hoofddorp organiseerde een leerhuis waar rabbijn Marianne van Praag sprak over het ontstaan van het feest Poerim en de verborgen betekenissen in het boek Ester. Maar waarom wordt er een leerhuis georganiseerd? De werkgroep schrijft: ´We willen graag het denken over de relatie tussen Kerk en Israël bevorderen en stimuleren. Interesse opwekken in de plaatselijke gemeenten. Eén van de manieren waarop dit wordt gerealiseerd is het organiseren van een leerhuis in de Marktpleinkerk in Hoofddorp.´

Verborgen betekenissen

Ds. Van der Wal: ´Rabbijn van Praag gaf tijdens de avond haar visie op het Poerimfeest, in Joodse kring een van de kleinere feesten. Ze legde sterk de nadruk op de mystieke kant van Poerim. Naar haar mening is het verhaal van Ester nooit echt gebeurd. Zij noemde het ondenkbaar dat zo’n koning als Ahasveros met een meisje uit het volk zou trouwen.

Van Praag legt ook de teksten uit zoals ze in de grondtekst staan geschreven. De naam Ester komt volgens Van Praag van het Hebreeuwse werkwoord voor “verbergen”. Haar naam betekent: “Ik die verborgen ben”. In het boek Ester is haar identiteit eigenlijk ook verborgen en is God verborgen, maar in alles wat gebeurt is God voluit aanwezig. Zo zeggen wij dat ook: Gods werken spreken in het boek Ester.´

Ds. Van der Wal vat het betoog van de rabbijn samen. ´Van Praag stelde dat het hele verhaal van Ester berust op toeval. Ester is op het juiste moment op de juiste plaats. Daarachter schuilt een grotere macht.´ Van Praag haalt ook lessen uit het verhaal die ook nu nog nuttig zijn. ´Neem nu een man als Haman, hij dacht alles onder controle te hebben, maar hij had buiten Ester gerekend. Wij hebben het grotere overzicht niet van hoe de gebeurtenissen met elkaar samenhangen. Dat kunnen we ook zien aan de Esterrol. Deze is aan één kant beschreven. Het verhaal ontrolt zich letterlijk. Het verleden wordt bedekt, de toekomst is bedekt. Zo is de rol als het leven.´

Een les van Ester voor ons

Ds. Van der Wal: ´De reacties achteraf waren zeer positief. Het was nieuw voor veel deelnemers om deze onhistorische visie op het verhaal van Ester te horen. Van Praag legde uit dat je het verhaal van Ester ook kan betrekken op jezelf als mens. De kern van haar betoog was dan ook: door moeilijkheden heen komt het leven tot verlossing. Zij vergeleek dat met een roos: langs doornen tot de bloem komen. Susan, de stad in het verhaal Ester, is de stad van de roos (shoshana).´

---

Voor de Protestantse Kerk is de relatie met het volk Israël een essentieel onderdeel van de eigen identiteit. In de kerkorde staat dat de kerk geroepen is om in al haar geledingen het gesprek met Israël te zoeken en gestalte te geven aan haar onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël. Wat wordt er met de verschillende bewoordingen bedoeld?

Terug naar overzicht