Pesach: Waarom is deze nacht anders dan andere nachten?

Dit jaar vallen Pesach en Pasen op de kalender samen. Pesach begin met de sederavond, de 14e van de maand Nisan, op vrijdag 30 maart. Pasen begint op de kerkelijke kalender op zaterdag 31 maart, ís avonds. Niet pas op zondag 1 april.

Want de dag begint bij de avond, nietwaar: van de avond naar de morgen. Dat is de goede volgorde. We gaan met de schepping van het duister naar het licht. Ter vergelijking: op de Heiligenkalender vinden we Sint Nicolaas op 6 december en vieren dat terecht op 5 december ‘s avonds. ‘Als het donker is’ wist je oma je al te vertellen. Als het donker wordt, kan vrijdag de sederavond beginnen, met de Hagada of voordracht.

Waarom is deze nacht anders dan andere nachten?

Een avond lang luisteren de deelnemers naar het antwoord op één vraag: ‘Waarom is deze nacht anders dan andere nachten? Vertel op!’ En verteld wordt er, zelfs zo dat je het idee krijgt dat je zelf in Egypte zit. Je voelt nog de klappen op je rug, maar meer nog: je merkt hoe Egypte ervoor kiest zijn eigen graf te graven. De dood van de eerstgeboren zonen in Egypte zet de bevrijding in beweging. En daar gaan ze: ze laten de slavernij achter zich. Het heeft veel van een doodlopende weg. Tot de Heilige de zee splijt en het droge zichtbaar laat worden. Het lijkt de schepping wel. Water en nog eens water, de dood is overal. Maar er is ook een weg door die dood heen en die God met die onuitsprekelijke naam JHWH neemt Mozes en de zijnen daarin mee.

Het land van de dood verlaten

Prachtig! De uittocht uit Egypte…. Maar klopt dat wel? Waar, wat is Egypte dan? Onbewust leg je er een grens omheen: ‘Dit is het gebied, dat was de farao en zo is de route naar het Beloofde Land.’ Het heeft zijn recht om dat te doen. Alleen schiet je er niet zoveel mee op. Want als je een kalenderjaar aan de Uittocht wilt hangen, is dat in elk geval een periode waarin de grenzen van Egypte tot boven Damascus liggen. Kanaän is dan echt Egyptische protectoraatsgebied. Komen die Israëlieten dan niet van de regen in de drop? Nee. Want ze verlaten niet het staatkundige Egypte maar het land van de dood. De Bijbel is geen geo-boek maar een theo-boek. De Jordaan is ook niet zomaar een geografische grensrivier maar stroomt tussen de Wet en de Profeten in.

Oefenroute voor nieuw leven

Zo gelezen krijgt het christelijke Pasen een extra fundament. Jezus heeft met zijn leerlingen het Pesach gevierd, de uittocht uit Egypte. Uit zijn dood dus. Daarover hebben we het met Pasen: is er ook voor jou een weg achter de dood, door de dood heen? Maar er speelt meer: je kunt Egypte wel verlaten, maar verlaat Egypte ook jou? Krijg je die slavernij uit je hoofd, kun je de dood uit je hart halen? Mooi dat Jezus uit de dood is opgewekt, maar maakt die dodelijke, afstompende oppervlakkigheid plaats voor bevrijding? Begin je echt aan die woestijntocht die op de uittocht volgt, of liever: een oefenroute voor een nieuw leven? Ik hoop het voor mezelf en anderen. Ik ben vol goede moed.

Mooi paasfeest gewenst, chag saméach!

Piet van Midden, voorzitter Overlegorgaan Joden en Christenen

>Lees ook: Paasmeditatie ds. René de Reuver - Daar zul je Hem zien!

Terug naar overzicht