Pesach vier je ook in de kerk

Afgelopen Witte donderdag werd de Seder gevierd in de Tuindorpkerk in Utrecht. Deze keer was de viering extra bijzonder omdat dit jaar Pasen en Pesach samenvielen. Maar hoe doet men dat: de Seder vieren in de kerk?

Een Haggada voor de kerk

Op Witte donderdag, dit jaar op 29 maart werd zoals ieder jaar de Seder gevierd in de Tuindorpkerk. In 1980 is door de toenmalige predikant, ds. H.J. Huyser een liturgie ontwikkeld op basis van het grondstramien van de Seder in de joodse traditie, getransponeerd in een vorm voor een christelijke gemeenschap. Hij wilde daarmee recht doen aan de levende en rijke joodse traditie én aan de joodse leef- en belevingswereld van Jezus en aan de eerste generatie leerlingen. Hij wilde ook laten zien en ervaren dat het vieren van Pasen onlosmakelijk is verbonden met de viering van de gedachtenis van de Uittocht uit Egypte. In 2006 is de Haggada, de vertelling, vernieuwd qua tekst, muziek en illustraties. Hieronder leest u de Haggada zoals die geschreven is voor de Protestantse kerk Tuindorp in Utrecht. 

Zo vier je Seder met de gemeente

Het verhaal van onderdrukking naar bevrijding

De joodse Seder is eigenlijk het verhaal van Pèsach, het verhaal dat gaat over de weg van onderdrukking naar bevrijding. Iedere generatie verbindt zich opnieuw met dit bevrijdingsverhaal, juist om in de eigen tijd alerter te kunnen inspelen op tekenen van bevrijding uit verslaving. Omdat het verhaal van de Exodus alle tijden is, en relevant die voor alle volkeren, is het verhaal van verlangen naar vrede doorverteld en aangevuld, generatie na generatie. Zo is in de loop der eeuwen een prachtig geïllustreerde Vertelling ontstaan, De Haggada, een mooi geheel van verhalen, uitspraken, liederen en rituele handelingen uit verschillende tijden. Dit geschrift is voor veel Joden wereldwijd, religieus en niet religieus, een houvast en een baken van licht in tijden van crisis, oorlog en geweld.

De vroeg christelijke context

Jezus stond als joodse leraar helemaal in deze weg van de messiaanse hoop, en heeft tot in zijn dood vastgehouden aan het visioen van de uiteindelijke opstanding van mens en wereld. In de Tuindorpkerk oefenen we ons al 36 jaar in deze beweging van onderdrukking naar bevrijding, en zo leven en bewegen we met de joodse gemeenschap mee. En dat in alle bescheidenheid, omdat de kerk t.a.v. de joodse gemeenschap een heel beladen geschiedenis met zich mee torst, die nog lang niet is verwerkt.

De viering vindt op Witte Donderdag plaats, omdat in de christelijke traditie dat de avond is waarop Jezus het joodse Pesach heeft gevierd. In de tradities deze avond verbonden geraakt met de symboolhandeling van de voetwassing, waarbij Jezus zich een dienaar van zijn leerlingen betoonde, en zo liet zien hoe hij zijn liefde voor God tot uitdrukking bracht in zijn toewijding aan mensen. Daarmee wordt deze viering geplaatst in de Stille Week waarin de christelijke gemeente de gang herdenkt die Jezus ging in zijn verbondenheid met zijn Abba, zijn God. Zo stond zijn leven, ook door zijn sterven volledig in dienst van zijn liefde voor God, mens en wereld. En zo wil hij ons voorgaan, wij die nu in onze tijd geroepen zijn om onze gang van onderdrukking naar bevrijding te maken, Jezus achterna.

De liturgie

Bij de viering wordt een boekje gebruikt, een zogenaamde Haggada (= Vertelling) waarin alle uitspraken, teksten, liederen en symbolen staan vermeld die tijdens de viering een rol spelen. Deze ‘liturgie’ is dus voor de christelijke gemeenschap ontworpen door ds. Huyser. 

>Lees ook: Pesach - Waarom is deze nacht anders dan andere nachten? 

Terug naar overzicht