Verrassende ontmoeting met Indonesische kerk in Tilburg

Ds. Simon de Kam was te gast bij de Indonesisch-Nederlandse christelijke kerk GKIN, Gereja Kristen Indonesia Nederland, regio Tilburg. "Van de gebeden in het Indonesisch kan ik niet veel volgen, behalve wanneer er Nederlandse namen klinken, en natuurlijk Jezus Christus en Amen. Maar ik herken geregeld dat God aangesproken wordt met Allah. Heel bijzonder om dat hier mee te maken: Allah, Vader in de hemel, Vader van onze Heer Jezus Christus."

‘God is tegenwoordig, God is ons midden.’ Van harte zing ik het eerste couplet van het intochtslied mee in de Pauluskerk in Tilburg. Vandaag ben ik te gast bij de Indonesisch-Nederlandse christelijke kerk GKIN, Gereja Kristen Indonesia Nederland, regio Tilburg. Een gezin uit de protestantse gemeente van Maurik, waar ik ruim twee jaar dominee van ben, is sinds vorig jaar zomer lid van deze GKIN. Belangrijk om nu zelf te ervaren waarom zij zich hier zo thuis voelen. De reden voor dit gezin is duidelijk. Ellen, de moeder van het gezin, is geboren en getogen in Jakarta en is tien jaar geleden getrouwd met René uit de Betuwe. Hun kinderen Victoria en Velicia zijn in onze kerk gedoopt. Hier in de GKIN is alles tweetalig en daarom voelen ze zich hier zo thuis.

Een grote zegen

Ik heb het voorrecht om als medewerker van de dienstenorganistie namens de Protestantse Kerk in Nederland relaties te mogen leggen tussen 'gewone' protestantse gemeenten en interculturele kerken, ook wel migrantenkerken genoemd. Er is gelukkig een heel goede en jarenlange relatie tussen de protestantse gemeente Tilburg en deze gemeente. Twee keer per jaar zijn er gezamenlijke diensten. In 2009 kocht de GKIN de Pauluskerk van de protestantse gemeente. Ik spreek vandaag met de heer Van der Leun die jarenlang diaken is geweest in deze kerk. Hij en zijn vrouw komen hier nog af en toe omdat het hier zo warm en hartelijk is. Hij heeft de verkoop meegemaakt en van harte gesteund. Zo blijft deze kerk open voor kerkelijk gebruik. Een grote zegen. Zo voelt ook de voorzitter van de GKIN dat; door eigenaar van dit gebouw te zijn kan de kerk doorgroeien.

Helemaal thuis

Het orgel wordt vandaag bespeeld door de organiste van de GKIN. Ongeveer honderd kerkgangers, onder wie veel kinderen en tieners, zingen het intochtslied mee in het Nederlands. Het tweede couplet wordt in het Indonesisch gezongen; ik probeer zo goed mogelijk mee te doen: Tuhan Allah hadir… Het tweede couplet is in het Nederlands ook ‘God is tegenwoordig’. Ineens herinner ik me dat in de Indonesische Bijbel God als Allah vertaald wordt. Tuhan Allah hadir… Maar eens opletten of ik Allah vaker hoor noemen in de Bijbel, of in een lied. De kerkdienst vervolgt met votum en groet, zoals we dat in onze kerk ook gewend zijn. De voorganger zegt: “Onze hulp is de Naam van de Heer.” De gemeente antwoordt: “Die hemel en aarde gemaakt heeft.” Hoe zou dit in het Indonesisch klinken? Het komt niet naar voren, maar ik voel me weer helemaal thuis. Zeker wanneer de kinderen naar hun nevendienst gaan met hun eigen kaars.

God en Allah

Na verootmoediging en genadeverkondiging komen de lezingen uit Job, zowel het begin van Jobs lijden als het antwoord van God aan Job. De preek wordt gelukkig in het Nederlands vertaald op de beamer. Een van de zinnen die ik onthoud: “Gods antwoord aan Job is een spiegel voor ons.” Na de preek is er meditatief orgelspel en daarna spreken we samen de geloofsbelijdenis uit in het Nederlands. Als amen op het geheel zingen we Opwekking 717 ‘Stil mijn ziel, wees stil’, ook begeleid door het orgel. Ik krijg van Ellen en René te horen dat er meestal op de piano begeleid wordt, dat de jongeren een band hebben en dat dit lied dan beter tot zijn recht komt.

Van de gebeden in het Indonesisch kan ik niet veel volgen, behalve wanneer er Nederlandse namen klinken, en natuurlijk Jezus Christus en Amen. Maar ik herken geregeld dat God aangesproken wordt met Allah. Heel bijzonder om dat hier mee te maken: Allah, Vader in de hemel, Vader van onze Heer Jezus Christus. In Indonesië is er een tijd geweest dat christenen God geen Allah mochten noemen. De imam verbood dat; alleen moslims mochten God Allah noemen. Nu is dat niet meer zo strikt.

Bijzondere ervaring

Na de kerkdienst is het helemaal gezellig. Ds. Marla Winckler–Huliselan verwelkomt me hartelijk en stelt me aan velen voor. Vandaag viert een van de gemeenteleden zijn verjaardag en trakteert op soep met kroepoek. Een groep zangers oefent alvast voor een dienst, begeleid door de anklung, een Indonesisch muziekinstrument. Ellen speelt voor het eerst mee. Victoria zingt met de kinderen mee, in het Engels en het Indonesisch. Wat fijn dat zij zich hier zo thuis voelen! Wat bijzonder om dit mee te kunnen maken.

Tuhan Allah hadir… God is ons midden.

Ds. Simon de Kam, verbindend specialist interculturele kerken (migrantenkerken) en predikant van de protestantse gemeente Maurik

Terug naar overzicht