Franeker Reformatiestad

Het Friese Franeker is benoemd tot derde Reformatiestad van Nederland.

Franeker is afgelopen week Reformatiestad geworden. Franeker is daarmee de derde Nederlandse stad die deze titel mag dragen. Eerder kregen het Limburgse Gennep en Woerden deze titel verleend door de Gemeenschap van Protestantse Kerken in Europa. Met de benoeming van Reformatiesteden wil de CPCE de herdenking van 500 jaar Reformatie in zoveel mogelijk steden in Europa een gezicht geven. Inmiddels heeft de CPCE in 17 Europese landen 96 steden tot Reformatiestad uitgeroepen.

Behalve de protestantse gemeente schaarden de Christelijke Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt, de doopsgezinden en vrij-evangelischen in Franeker zich achter het verzoek. Die oecumenische samenwerking wordt door de CPCE geroemd, net als het programma ‘Verder vertellen’, dat afgelopen zaterdag plaats vond als onderdeel van de estafette 'Als een lopend vuur'.

Er zijn verschillende redenen waarom het Europese platform Franeker de titel heeft toegekend. “Franeker speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van de Reformatie, bijvoorbeeld in de doperse beweging van Menno Simons'', aldus de CPCE. “Mennonieten, die zijn naam dragen, verspreiden zich over de hele wereld.”

Daarnaast werd door de Staten van Friesland in 1585 een universiteit in Franeker gesticht. Studenten uit heel Europa trokken hier heen, aldus de CPCE. ,,De Reformatie, waardoor de protestantse kerk in Friesland dé kerk werd, betekende een plek waar veilig de theologie bestudeerd kon worden.'' Franeker is ook de stad van Anna Maria van Schurman (1607- 1678), de eerste vrouwelijke theologe in het jaar 1636.

Woerden: Luthers stadsbestuur

Ook Woerden mag zich Reformatiestad noemen. Het is de enige stad in Nederland die een luthers stadsbestuur heeft gehad. Luthers Woerden schrijft daarover: 'De Evangelisch-Lutherse Gemeente van Woerden is de oudste lutherse gemeente van Nederland. De geschiedenis begint bij hulppriester Jan de Bakker. Hij had contacten met lutheranen in Duitsland. Zijn prediking bracht hem in conflict met de kerkelijke en wereldlijke overheid. Hij werd in 1525 in Den Haag als ketter verbrand.

Daarna werd in 1564 Cornelis van der Laer de eerste Lutherse predikant van Woerden. Woerden kreeg Luthers stadsbestuur. Toen echter in 1579 de Hollandse Synode besloot, dat de reformatie slechts op één wijze (namelijk de calvinistische) gestalte kon krijgen, verdwenen de Lutherse bestuurders. Vanaf 1591 was de Lutherse godsdienst verboden, maar wel getolereerd. De kerk werd een schuilkerk. Tegenwoordig is de lutherse identiteit weer zichtbaar in de afbeelding van de zwaan op het dak."

Gennep: vrijplaats voor andersdenkenden

Gennep kreeg als eerste Nederlandse stad de titel Reformatiestad. De stad Gennep hoorde in de 16e eeuw tot het hertogdom Kleef, dat als motto had "Kijk naar de overeenkomsten en niet naar de verschillen tussen de twee christelijke godsdiensten". Die uitspraak was ingegeven door Erasmus. Hertogdom Kleef werd een vrijplaats voor andersdenkenden. De Estafette 'Als een lopend vuur' komt in september vanuit Noord-Brabant aan in Gennep (classis Den Bosch).


>Meer informatie:

www.500jaarprotestant.nl/estafette

Franeker Reformatiestad op facebook 

Woerden Refromatiestad 

Gennep eerste Reformatiestad (Bericht Raad van Kerken, 2015) 

CPCE Reformatiesteden-project in heel Europa 

Terug naar overzicht