500 jaar Reformatie: een doorgaande beweging

Katharina Kunter

“Protestantisme is voor mij niet alleen een geloof, maar ook een cultuur.” Als historica, theologe en protestantisme-deskundige, kan dr. Katharina Kunter als geen ander licht werpen op 500 jaar Reformatie in Europa. Dat doet zij tijdens de eerste Protestantse lezing op 31 oktober.

“Een lezing is eigenlijk iets heel protestants”, zegt Kunter aan de telefoon. “Kerkschatten, beelden, processies… De Reformatie snoeide dat allemaal terug tot ‘het woord’: lezen en luisteren.” Het is geen toeval dat dr. Katharina Kunter op Hervormingsdag het woord voert in de Janskerk: ze heeft jarenlang onderzoek gedaan naar het protestantisme. In haar boek 500 jaar Protestantisme geeft ze een overzicht van de rijke geschiedenis van de Reformatie.


Relevant

Het historisch perspectief is voor Kunter erg belangrijk, vertelt ze. “Persoonlijk, als gelovig mens, helpt het me om de kerk beter te begrijpen. Je ziet hoe tradities zijn ontstaan, en kunt daar vervolgens beter mee omgaan. Maar het historisch perspectief is ook belangrijk voor mensen die niet verbonden zijn met de kerk. Want ook voor hen is de geschiedenis van het protestantisme relevant: onze geschiedenis, cultuur, economie, maar ook onze muziek, literatuur en kunst, zijn erdoor beïnvloed. En zelfs onze manier van denken: het begrip van ‘eigen verantwoordelijkheid’, het niet kunnen leunen op een hogere instantie, is heel diep doordrongen in onze cultuur. Dat heeft rechtstreeks te maken met de Reformatie.”


Haar boek wordt goed verkocht in Duitsland, en niet alleen onder betrokken kerkgangers. “De geschiedenis van de kerk kan een kapstok zijn om mensen in aanraking te brengen met de kerk zelf. Door het boek te lezen, lees je over mensen die geïnspireerd zijn geraakt door God en door Hem zijn gebruikt. Ik schrijf geen Heilsgeschichte, maar ik hoop wel dat mensen geïnspireerd raken door het boek. Dat ze misschien denken: dit is wat interessanter, wat dieper, wat facetten rijker dan ik dacht.”


Cultuur

Omdat de historica en theologe getrouwd is met een Nederlander, komt ze regelmatig in Nederland en spreekt ze goed Nederlands. Ze heeft dan ook van dichtbij de verschillen tussen de Duitse en de Nederlandse protestantse cultuur ervaren. “Ik vind het Nederlandse protestantisme heel inspirerend. Daar staat de gemeente centraal – in tegenstelling tot in Duitsland, waar het protestantisme veel hiërarchischer is. Dat heeft ermee te maken dat de Duitse kerk vanuit de geschiedenis heel nauw met de staat verbonden is. Er wordt zelfs belasting opgehaald voor de kerk! Ik denk dat de bottum-up cultuur in Nederland het protestantse geloof persoonlijker maakt, meer verbonden met het dagelijks leven.”


In haar lezing gaat Kunter niet alleen in op de geschiedenis van de Reformatie, maar ook op haar erfenis en hedendaagse betekenis. “Het protestantisme is voor mij niet alleen een geloof; het is een cultuur. Het gaat over verantwoordelijkheid voor een ander nemen, voor de samenleving. In die cultuur zijn we rechtstreeks verbonden met de kracht van de Reformatie van 500 jaar geleden.”


Over de lezing

De Protestantse lezing is een initiatief van de Protestantse Kerk in Nederland en zal jaarlijks worden gehouden op Hervormingsdag. De eerste editie van deze publiekslezing wordt gehouden in het kader van de herdenking van de Reformatie 500 jaar geleden en heeft als titel: 'Een frisse wind door Europa. Semper reformanda als duurzame energiebron.' De lezing wordt gehouden in de Janskerk in Utrecht (Janskerkhof 26) en begint om 14.00 uur.

 

Over de spreker

Katharina Kunter betoogt dat het jubileum van de Reformatie geen kwestie is van herdenking, maar van actief staan in een levende traditie. De Duitse historica en theologe schreef het overzichtswerk '500 jaar Protestantisme'. Zij doet onderzoek naar de Reformatie in opdracht van de stad Worms. Ook werkte zij als onderzoeker aan de universiteiten van Aarhus (Denemarken) en Helsinki (Finland), als gastdocent aan de universiteit van Tartu (Estland) en aan de theologische faculteiten van de universiteiten in Göttingen en Bochum.


Meer informatie of aanmelden? Klik dan hier

Terug naar overzicht