500 jaar protestant: ook relevant voor nu

‘500 jaar protestant’ krijgt een jaar lang alle aandacht in én buiten de Protestantse Kerk in Nederland.

Een startviering in Amsterdam, een estafette van provincie naar provincie, tal van activiteiten in het hele land en een slotviering in Utrecht.

31 oktober - Hervormingsdag - is voorgoed verbonden met het jaar 1517. Kerkhervormer Maarten Luther presenteerde toen zijn ‘95 stellingen’ in Wittenberg. Velen zien het als het begin van de Reformatie en het ‘protestantisme’. Op 31 oktober 2017 is dat vijf eeuwen geleden. De Protestantse Kerk in Nederland grijpt het jubileum aan om, samen met anderen, 500 jaar protestantisme te markeren. Twaalf maanden achtereen, vanaf 31 oktober dit jaar.

Beweging

Een herdenking van het historische moment van 1517 alleen wordt ‘500 jaar protestantisme’ niet, zegt dr. Margriet Gosker. Zij geeft vanuit de Protestantse Kerk in Nederland als projectmanager, op vrijwillige basis, leiding aan het project. “De Reformatie is niet iets dat in 1517 begon en, om een jaartal te noemen, in 1648 eindigde. Het protestantisme is een voortgaand vernieuwingsproces dat de kerk en de wereld heeft veranderd. En die beweging gaat nog door.”

Evenmin zal het een ‘triomfalistisch protestants feestje’ zijn. “We kijken ook niet enkel terug”, aldus Gosker. ”Het zal ons er vooral om gaan dat we de actualiteit van het protestantisme in een oecumenische context onderstrepen. Juist in een oecumenische omgeving worden mensen zich des te meer bewust van hun eigen protestantse of rooms-katholieke identiteit. We willen ook laten zien in welk opzicht het protestantisme toekomst heeft en relevant is voor mensen van nu.”

Thema's per provincie

Diverse ‘protestantse’ thema’s worden in het jubileumjaar belicht, elke maand één. En steeds is er weer een andere provincie die daarin het voortouw heeft. Voor Gosker zelf is ‘vrijheid’ een belangrijk protestants woord. “Je bent een vrij mens, geliefd en gewaardeerd om wie je bent. ‘Niet omdat wij het verdienen, maar alleen om Jezus’ wil’ werd er in mijn jeugd vaak gebeden. Echt protestants. Je krijgt Gods liefde zomaar onverdiend, zonder bijzondere prestaties, als een groot geschenk. En je mag vervolgens voor Gods aangezicht doen wat je hand vindt om te doen. Bijna elke dag bid ik dat ik tot Gods eer mag leven en mag doen wat God wil dat ik doe. Plichtsbesef, eigen verantwoordelijkheid nemen, ook dat is protestants.’’

Ds. Trinette Verhoeven, president van de evangelisch-lutherse synode van de Protestantse Kerk in Nederland en betrokken bij de voorbereidingen voor ‘500 jaar protestantisme’, valt Gosker bij. “Protestants zijn staat ook voor maatschappelijke keuzes. Ik vind dat de Protestantse Kerk haar rol vervult als ze opkomt voor vluchtelingen, voor bed, bad en brood. Protestants zijn is ook weerwoord durven geven en consequenties durven trekken uit je geloof. Daar heeft de wereld dringend behoefte aan.”

Verworvenheden

Verhoeven noemt meer verworvenheden van het protestantisme. “Zoals de gave van Gods Woord. De Bijbel werd herontdekt, ook in de Rooms- Katholieke Kerk. Hoe leggen we dit vers uit, hoe vertalen we dat? De Reformatie betekende ook emancipatie en onderwijs. Mensen leerden lezen om zelf de Bijbel ter hand te kunnen nemen. Individualisme is ook een vrucht van de Reformatie, al lopen we nu in onze maatschappij tegen de schaduwkanten daarvan aan. Heel belangrijk in de Reformatie is verder dat ik ‘direct wat met God heb’, al biddend, bijbellezend en mediterend. Daar komt geen kerk, geen priester tussen. Ik kan en mag steeds opnieuw mijn eigen afwegingen maken. En God dank is er dan ook een kerk waarin ik mede-gelovigen kan ontmoeten.”

Het thema dat de Evangelische Kerk van Duitsland (EKD) voor ‘500 jaar protestantisme’ koos, spreekt Verhoeven bijzonder aan. “Oogsten en helen. We doordenken de protestantse thema’s en samen met andere kerken en christenen vragen we ons af: Wat betekenen die voor nu en de toekomst, wat hebben we gezamenlijk te oogsten? Ik hoop dat rooms-katholieken, oud-katholieken, remonstranten, vrijgemaakten, christelijk- gereformeerden en christenen van vele andere richtingen allemaal met ons meedoen.”

>Bron: Kerkinformatie nr. 243 (januari 2016)

Terug naar overzicht